Erta turmush - keltirar tashvish

Organizmning reproduktiv imkoniyatlari inson salomatligining muhim koʻrsatkichlaridan biri hisoblanadi. Boʻlajak onalar hisoblangan qizlarimizning reproduktiv salomatliklarini muhofaza qilishni goʻdakligidanoq boshlash zarur.

Shu bois, boʻlajak onalar-qizlarni oila qurishga, farzand koʻrishga, jismoniy va ruhiy jihatdan tayyorlab borish dolzarb ahamiyatga ega. Buning uchun avvalo qiz farzand voyaga yetib, oʻqib, biror kasb hunarga ega boʻlishi, turmush qurishiga har jihatdan tayyor boʻlishi lozim.

Qiz bola kelajak avlodning yaratuvchisidir. Shuning uchun ham ilk bolalik davridan boshlab, toki balogʻat yoshiga qadar ularni mustaqil hayotga tayyorlashimiz, organizmida boʻladigan har bir fiziologik oʻzgarishlarni bilishlariga yordam berishimiz zarur. Tibbiyotda ayol umri besh davrga boʻlinadi: bolalik davri - 8-11 yoshgacha, balogʻatga yetish davri - 11-17 yosh, yetuklik davri - 17-35 yosh, oʻtish davri - 37-45 yosh, keksalik davri esa 55 yoshdan yuqori boʻladi.

Qiz bolalar balogʻat, yaʼni oʻsmirlik davrida uning ichki jinsiy aʼzolari shakllangan, lekin toʻla taraqqiy etmagan boʻladi. Qiz bolalarda reproduktiv salomatliklarining shakllanishiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi xavfli omillarining oldini olish avvalo, oila, tibbiyot xodimlari, pedagoglar, qolaversa mahalla tomonidan birgalikda olib borilishi lozim. Erta yoshda homilador boʻlish tugʻish jarayonida ona va bolaning sogʻligiga xavf solishi mumkin. Maʼlumki 15-17 yoshgacha qizlar toʻlishib boʻylari oʻsib qoladi, ammo bu hali ularning ona boʻlishi uchun yetilganliklarini bildirmaydi. Qizlarda 15-16 yosh xali oʻsmirlik davri hisoblanib, bu vaqtda qizlar ruhan hamda jismonan toʻliq rivojlanmagan shaxs sifatida toʻla shakllanmaganligi tufayli organizm homiladorlik, tugʻruq va sogʻlom farzandni dunyoga keltirishga toʻlaligicha tayyor boʻlmaydi. Natijada erta farzand koʻrish yosh ona va undan tugʻilajak bola salomatligiga ham maʼlum darajada xavf tugʻdiradi. Homila tushish xavfi, homilaning nimjon rivojlanishi, homiladorlikning ogʻir kechishi, ekstragenital kasalliklarning avj olishi yaʼni kamqonlik, buyrak kasalliklari, qon bosimining oshishi, asab tizimi kasalliklari, aʼzolar shakllanishida kamchilik yoki nuqsonlarning uchrab turishi, chaqaloqning erta va nisbatan kam vaznda tugʻilishi koʻproq uchraydi. Ona va bola oʻlimi koʻrsatkichi ham shu yoshda katta yoshdagilarga nisbatan koʻproq uchraydi. Qizlar 20 yoshdan keyin jismonan va ruhan ona boʻlishga tayyor boʻladilar. Ayollar uchun farzand koʻrishning eng qulay davri 20-30 yosh oraligʻidir.

Xalqimiz oilaga ulkan eʼtibor bilan qaraydi. Yigit ahvoli, qizning salomatligi, iloji boricha yetti pushti haqida maʼlumotlarga ega boʻlish uchun harakat qilinadi. Bu degani kelajak avlodning yetuk, jismonan baquvvat, ruhan sogʻlom boʻlishiga asosdir. Chunki oilaviy hayot salomatlik bilan bevosita aloqador. Sogʻlom turmush tarzi barqaror boʻlgan, mehr-oqibat ustun oiladagina baxtiyorlik hukm suradi.

Barno Yangiboyeva,

ginekolog shifokor.