AMUDARYo USTIDA AVTOMOBIL VA TEMIR YÖL KÖPRIGINING QURILIŞI BOŞLANDI
Yöllar va köpriklar ellarni ellarga, dillarni dillarga boğlovçi vosita sanaladi. Şuning uçun ham xalqimizda azaldan köprik bunyod qiliş, yöl qurib, odamlarning uzoğini yaqin qilişdek xayrli iş katta savob sanaladi.
Amudaryo ustiga örnatilgan ponton köprigi ham salkam 40-yildan buyon xalqimizning uzoğini yaqin qilib kelmoqda. Uzunligi 305 metr bölgan hozirgi ponton köprigi 1936-yilda işlab çiqarilgan bölib, 1982-yilda Amudaryo ustiga örnatilgan. Yuk kötariş qobiliyati 10 tonnani taşkil qilib, 32 ta pontondan iborat bölgan mazkur köprik orqali yiliga 600 ming tonnadan ortiq yuk taşiladi. Har yili 3 milliondan ortiq aholi, 1 millionga yaqin avtotransport vositalari mazkur köprikdan foydalanadi. Bu köprik Qoraqalpoğiston Respublikasi va Xorazm viloyati aholisi uçun savdo-iqtisodiy, ijtimoiy va maişiy aloqa vositasi bölib xizmat qilib kelmoqda.
Bugungi kunga kelib mazkur ponton köprigi ança eskirib qolgan edi. Şu sababli köprik yil davomida bir neça marta işdan çiqib qolar, qişning qahraton kunlarida esa muz tiqilib, favqulodda holat sodir bölişining oldini oliş maqsadida faoliyati vaqtinçalik töxtatilar edi. Natijada yölovçilar va avtotransport vositalari daryoning narigi qirğoğiga barja orqali ötkazilar edi. Köprik yuk kötariş quvvatining pastligi sababli mintaqaning ehtiyojlari uçun kerakli bölgan xalq xöjaligi yuklarini taşiş va amudaryolik tadbirkorlarning mahsulotlarini eksport qiliş uçun 160 km masofaga qöşimça yurişga töğri kelar edi. Uşbu ponton köprigi örniga zamonaviy temir-beton konstruktsiyali köprik qurilişi hudud aholisining eng katta orzularidan biri edi.
Muhtaram Prezidentimiz yaqinda Xorazm viloyatiga taşrifi çoğida mazkur eski köprik örniga nafaqat avtomobil, balki temir yöl transporti uçun ham möljallangan zamonaviy köprik quriş böyiça körsatma bergani mazkur hududda yaşovçi aholining köp yillik orzularining röyobi böldi. Amudaryo tumani hududidan temir yöl ötişi esa yurtdoşlarimizning uzoğini yaqin qiliş bilan birga iqtisodiyotimiz rivojiga ham katta turtki bölişi tabiiy.
22-dekabr kuni Amudaryo tumanida mazkur avtomobil va temir yöl köprigi qurilişining boşlanişi munosabati bilan tantanali tadbir taşkil qilindi.

Tadbirda boş vazirning birinçi örinbosari Oçilboy Ramatov, Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesi Raisi Murat Kamalov, Xorazm viloyati hokimi Farhod Ermanov, Qoraqalpoğiston Respublikasi Vazirlar Kengaşi Raisi Qahramon Sariyev, Amudaryo tumani hokimi Sultonboy Yöldoşev hamda tegişli vazirlik, idora va taşkilotlar masʼullari, keng jamoatçilik vakillari iştirok etdilar.
Tadbirda sözga çiqqanlar taʼkidlaganlaridek, pandemiya sababli yuzaga kelgan iqtisodiy qiyin şaroitga qaramasdan mazkur yirik loyihani amalga oşirişga kirişilgani davlatimiz va hukumatimizning xalq turmuşi farovonligini taʼminlaş, odamlarni rozi qilişni öz faoliyatining boş maqsadi sifatida belgilaganining yaqqol isbotidir.

Aytiş kerakki, yangi köprikning qurilişi Rossiya va Qozoğistondan yuklarni taşiş masofasini 240 kmga, yuklarni taşiş vaqtini esa 6 soatga qisqartiradi. Şunday qilib, yuk taşiş hajmi ikki baravar köpayib, yiliga 25 million tonnani taşkil etadi. Mintaqalarning rivoji natijasida iqtisodiy samaradorlik yiliga 100 milliard sömga oşadi. Bundan taşqari, Qoraqalpoğiston Respublikasidan Xorazm viloyatiga quriliş materiallarini yetkazib beriş xarajatlari kamayadi, bu esa ijtimoiy obʼektlar va infratuzilmalarni quriş xarajatlarini kamaytiradi. Yangi köprikning strategik ahamiyatini ham alohida taʼkidlaş joiz.

Köprik qurilişining boşlanişi munosabati bilan taşkil qilingan tantanali tadbirda qoraqalpoğistonlik va xorazmlik nuroniylar, mehnat faxriylari sözga çiqib, muhtaram Prezidentimizga minnatdorçilik izhor qildilar.
Tadbirdan keyin quriliş maydonçasida jonliq söyilib, Qurʼon tilovat qilindi. Nuroniylar duoga qöl oçib, quriliş işlariga muvaffaqiyat va quruvçilarga kuç-ğayrat tiladilar.
Aytiş joizki, “Özbekiston temir yöllari” aktsiyadorlik jamiyati tomonidan köprik quriladigan joyda daryo kengligining minimal ölçamlari, sunʼiy inşootlar soni, buzilayotgan obʼektlar soni va ularning turi, şuningdek, kommunikatsiyalar ötkazilişini hisobga olgan holda amalga oşiriladigan loyihaning 4 ta varianti işlab çiqildi va ulardan eng maqbuli tanlandi. Unga köra yangi qöşma, yaʼni avtomobil va temir yöllari köprigining umumiy uzunligi 413 metr, balandligi 11,25 metr, kengligi 8,5 metr böladi. Şovot stantsiyasidan Qipçoq stantsiyasigaça bölgan temir yölning taxminiy uzunligi 79 kmni taşkil qiladi.

Loyiha “Özbekiston temir yöllari” aktsiyadorlik jamiyatining öz mablağlari va jalb qilingan kredit resurslari hisobidan amalga oşiriladi. Köprik qurilişi “Özbekiston temir yöllari” aktsiyadorlik jamiyati tarkibiga kiruvçi “Köprikquriliş tresti” unitar korxonasi tomonidan amalga oşiriladi. Hozirgi kunda uşbu korxona Özbekistondagi öz sohasida eng yirik korxona bölib, temir yöl va avtomobil yöllari, yöl ötkazgiçlarini quriş böyiça katta tajribaga ega. Özbekiston Respublikasida mazkur köprik quruvçi korxona tomonidan umumiy uzunligi 66 km va örtaça balandligi 7 metr bölgan 353 ta köprik va yöl ötkazgiçlar barpo etildi, ularning eng balandlari 60 metrni taşkil qiladi. Bundan taşqari, korxona mutaxassislari tomonidan uzunligi 11 km bölgan 210 ta turli xildagi sunʼiy inşootlar qurildi. Mazkur korxona xorijda işlaş tajribasiga va ISO:9001 xalqaro sifat sertifikatiga ham ega. Birgina Afğoniston Respublikasida Xayraton – Mozori Şarif temir yöl liniyasini quriş paytida, unitar korxona tomonidan jami önta köprik qurilgan.

Bugungi kunga qadar uşbu korxonaning işlab çiqariş bölinmalari 1000 dan ortiq zamonaviy maxsus quriliş texnikalari bilan jihozlangan. Korxona tarkibida temir-beton mahsulotlari va konstruktsiyalar işlab çiqaradigan 7 ta zavod mavjud. Korxonada jami 10 mingga yaqin malakali muhandis, mutaxassis va quruvçilar işlaydi.
Yangidan bunyod etiladigan köprikning metall konstruktsiyalari xorijlik işlab çiqaruvçilar bilan hamkorlikda maxsus pölatdan tayyorlanadi. Köprik qurilişiga yetakçi xorijiy kompaniyalar mutaxassislari va maslahatçilari jalb qilinadi. Tadbirda maʼlum qilinganidek, köprik qurilişi 2022-yilning sentyabr oyiga qadar nihoyasiga yetkazilişi rejalaştirilgan.

Yuqori martabali mehmonlar ramziy turda quriliş işlarini boşlab berdilar. Şunday qilib Amudaryo ustida Xorazmni Qoraqalpoğiston bilan boğlaydigan avtomobil va temir yöl köprigining qurilişi rasman boşlandi.
Ğ.Yeşniyozov

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶