ZAMONAVIY AXBOROT-KOMMUNIKATsIYa TEXNOLOGIYaLARI SUDLARDAGI ODIL SUDLOV SAMARADORLIGINI YaNADA OŞIRADI
Prezidentimizning 2020-yil 3-sentyabrdagi “Sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi Qarori uşbu yönalişdagi işlarni yangi bosqiçga kötarişga qaratilgan. Endilikda uşbu Qarorga köra fuqarolarga körsatiladigan interaktiv elektron xizmatlar turlari kengaytiriladi. Har bir murojaatni körib çiqiş jarayonini onlayn kuzatib boriş taʼminlanadi. Sud binolarida interaktiv xizmatlardan erkin foydalaniş imkoniyati yaratiladi.
2022-yil 1-yanvardan boşlab, davlat hokimiyati va boşqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, xöjalik boşqaruvi organlari, advokatlar tomonidan sudlarga daʼvo, ariza va şikoyatlarni faqat elektron şaklda taqdim etiş amaliyoti joriy etiladi. Qaror asosida sud majlisiga tayyorgarlik köriş jarayonidan yakuniga qadar töliq axborot-kommunikatsiya texnologiyalari joriy etiladi. Avvalo, sud majlisi iştirokçilari sud muhokamasining vaqti va joyi haqida “SMS” xabar orqali xabardor qilinadi. Bu töliq bepul amalga oşiriladi.
Sud faoliyatida qonuniylikni taʼminlaş maqsadida sud muhokamasi jarayoni audioyozuv orqali qayd etiş amaliyoti joriy etiladi. Bunda taraflarning huquqlarini himoya qiliş qiliş va şaxsiy hayot daxlsizligini kafolatlaş maqsadida taraflarning roziligi olinadi.
Bundan taşqari, bugungi kunda ommalaşgan va aksariyat sud organlarida özini oqlagan videokonferentsaloqa tizimi kölami kengayadi. Bunda protsess iştirokçilariga, avvalo, daʼvo, ariza va şikoyatlarni körib çiqiş jarayonini onlayn tarzda kuzatib boriş imkoniyati taqdim etiladi. Manfaatdor şaxslarning sud majlisida iştirok eta olmagan taqdirda ham, barça jarayondan xabardor bölişiga erişiladi.
Bulardan közlangan maqsad – fuqarolar sarson bölişining oldini oliş, murojaatlarni avtomatlaştiriş, tizimlaştiriş va eng asosiysi, fuqarolarga sudlarga murojaat etiş böyiça konstitutsiyaviy huquqlaridan kengroq foydalaniş uçun imkon yaratişdir.
Şuni alohida qayd etiş lozimki, sud tizimi bu davlatning mustaqil hokimiyati, fuqarolarning huquqlarini himoya qiliş qörğonidir. Şunga binoan sudlarda oçiqlik va şaffoflikni taʼminlaş bilan birga sudlar faoliyatida kiberxavfsizlikni taʼminlaş, maʼlumotlarning himoya qiliş kafolatlarini kuçaytiriş, bu borada kompleks çora-tadbirlar tizimini şakllantiriş zarurati yuzaga kelmoqda. Şunga muvofiq, 2020-2023-yillarga möljallangan “Sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlaştiriş dasturi” tasdiqlandi.
Dastur doirasida 2022-yil 1-iyulga qadar 10 ga yaqin interaktiv xizmatlar körsatiş yölga qöyiladi. Yangiliklar, sudlar faoliyati bilan çeklanmaydi. Masalan, 2023-yil 1-yanvardan boşlab sud işlari davlat arxiviga elektron şaklda topşiriladi va qabul qilinadi.
Sudlarning axborot tizimlarini davlat organlari va taşkilotlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qiliş böyiça tasdiqlangan “Yöl xaritasi”ga köra, Özbekiston Respublikasining 28 davlat organi va taşkiloti axborot tizimlari Oliy sudning axborot tizimiga bosqiçma-bosqiç ulanadi. Uşbu integratsiya samarasida sudlar muayyan işni köriş jarayonida zarur bölgan maʼlumotlar va hujjatlarni bevosita davlat organlari va taşkilotlaridan elektron şaklda oliş imkoniga ega böladi.
Sudlarga şikoyatlarni elektron şaklda taqdim etiş imkonini beradigan mexanizm yaratiş maqsadida 2022-yil 1-yanvardan boşlab sudlar faoliyatiga “Adolat” axborot tizimlari kompleksi joriy etiladi va uşbu tizim sud hujjatlarini avtomatlaştirilgan ravişda şakllantiradi.
Xulosa qilib aytadigan bölsak, uşbu qarorining qabul qilinişi inson huquq va manfaatlarini işonçli himoya qiliş, şu jumladan, sud hokimiyatini yanada mustaqil qiliş, fuqarolar va tadbirkorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini işonçli himoya qiliş, şuningdek, sudlar va davlat idora-taşkilotlari örtasida axborot almaşinuvini yanada yaxşilanişi odil sudlov samaradorligini oşirişga xizmat qiladi.
S.Davletmurodov, Jinoyat işlari böyiça Amudaryo tuman sudi raisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶