TABIIY FANLAR OYLIGI DOIRASIDAGI OChIQ DARS VA TOʻGARAK MAShGʻULOTLARI OʻQITUVChI MAHORATINI VA OʻQUVChILAR BILIMINI OShIRDI
Mart - tabiiy fanlar oyligi sifatida umumtaʼlim maktablarining ushbu fanlar oʻqituvchilari uchun ham, tabiiy fanlarga qiziquvchi oʻquvchilar uchun ham qiziqarli taassurotlarga boy boʻladi. Taʼlim muassasalarining uslubbirlashma rahbari tomonidan amaliy mashgʻulotlarga asoslangan dars ishlanmalari yuzasidan tajriba-almashuv soatlari, shuningdek, ochiq darslar oʻtkazilishi anʼanaga aylanganligi boisdan oylik doirasida bunday tarzdagi mashgʻulotlar ham tashkil etiladi.
Tumanimizdagi 6-sonli umumtaʼlim maktabining kimyo fani oʻqituvchisi Rufat Shomurodov oʻz darslarida yangi pedagogik texnologiyalardan unumli foydalangan holda mavzuni toʻliqroq ochish maqsadida laboratoriya mashgʻulotlarini ayrim holatlarda tabiat bagʻrida oʻtkazishga harakat qiladi. Ayniqsa, tuproq tarkibini aniqlash, oqar suvning kimyoviy xossalari, jonli tabiatda fasllar oʻzgarishi bilan sodir boʻladigan hodisalarning kimyoviy xususiyatlari haqida oʻquvchilarga qiziqarli maʼlumotlar berib boradi. Oʻqituvchining bu shaklda dars oʻtish uslubi oʻquvchilarda kimyo faniga boʻlgan qiziqishni yanada oshirib, ularning har bir mavzuni hayotiy misollar vositasida idrok etishini taʼminlamoqda.
Fan oyligi munosabati bilan oʻtkazilgan ochiq darsda kimyo va biologiya fanlarining oʻzaro yaqinligi, tabiatda kechayotgan kimyoviy va biologik jarayonlarning uzviyligi qiziqarli maʼruzalar va laboratoriya mashgʻulotlarida zanjirli reaktsiyalar asosida tushuntirib berildi. Xususan, tabiatda jonlanish kechayotgan ayni paytdagi jarayonlarga oʻquvchilarning eʼtibori jalb etildi. Kunlar isishi, yerga quyosh nurining taʼsiri tufayli yuz beradigan yerdan hovur koʻtarilishi, yaʼni namlik va bugʻlanish jarayonlarida sodir boʻladigan kimyoviy hodisalar misollar, masalalar yechish orqali oʻquvchilarga namoyish etildi. Ushbu jarayonlarda Mendeleyev davriy sistemasidagi qaysi elementlar ishtirok etishi xususidagi savollarga oʻquvchilar aniq va puxta javoblar berishdi.
Shuningdek, tabiiy fanlar uslubbirlashmasi rejasiga muvofiq oʻtkazilgan “biologiya fani bilimdonlarimiz” mavzusidagi ochiq dars ham qiziqarli savol-javoblarga boy boʻldi. Bunda oʻquvchilar oʻzlarining biologiya fanidan olgan bilimlarini toʻgarak va laboratoriya mashgʻulotlari orqali namoyish etishdi. Xususan, tabiatda yuz beradigan fotosintez hodisasi, karbonat angdrid gazining parchalanishi va kislorod hosil boʻlishi jarayonlari xususidagi oʻz bilimlarini mustahkamladilar. Bundan tashqari, inson organizmining genetik xususiyatlari, RNK va DNK zanjiri, insonning immun tizimi haqidagi savollar doirasida xotira-sinov mashqlari oʻtkazildi.
Boʻlib oʻtgan ochiq darslar umumlashtirilib, tabiiy fanlar oʻqituvchilari mahorati va oʻquvchilarning oʻzlashtirish darajalariga baho berildi.
Shunisi ahamiyatliki, tabiiy fanlar oyligi doirasida maktabda oʻtkazilgan barcha tadbirlarda fan oʻqituvchilari ilgʻor innovatsion pedtexnologiyalardan samarali foydalanganlari bois, oʻquvchilarning har bir mavzuni qunt bilan oʻzlashtirishlari uchun imkoniyat yaratildi.
Bu kabi tadbirlar tabiiy fanlar uslubbirlashmasi tomonidan nafaqat fan oyligi doirasida, balki yil davomida amalga oshiriladi. Shu bois, maktab oʻquvchilari orasida tabiiy fanlar boʻyicha, ayniqsa, kimyo fanidan oʻtkaziladigan fan olimpiadalarining tuman va Respublika bosqichi gʻoliblari bor. Xususan, kimyo fani oʻqituvchisi Rufat Shomurodovning oʻquvchilari orasida mamlakatimizdagi eng nufuzli Oliy oʻquv yurtlarida taʼlim olayotgan yoshlar talaygina. Bunda, albatta, nafaqat fan oʻqituvchisi, balki tabiiy fanlar boʻyicha uslubbirlashma tomonidan olib borilayotgan rejaviy tadbirlar, oʻquvchilar bilimini oshirishga qaratilgan mazmunan boy ochiq darslar, toʻgarak mashgʻulotlarining ham ahamiyati katta.
Robiya YOʻLDOShEVA.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
