“HISOB – AQL QAYROĞI” MAVZUSIDAGI TADBIR MATEMATIK ÖYINLARGA BOY BÖLDI
Hayotimizda biron bir jabha yöqki, matematika fani aralaşmagan bölsa. Meʼmorçilik obidalarining asrlar davomida salobat tökib turişi, yerning pölat belboğlari bölgan temir yöllar, baland-baland minoralar deysizmi, kosmik kemalarning konstruktiv tuzilişi, hatto şeʼriyatda ham matematika fanining gözal, qiziqarli formulalari, yeçimlari, aniq hisob-kitoblari bor. Quruvçi öz işini matematik hisob-kitoblarsiz amalga oşirmagani kabi şeʼriyatda ham şeʼriy talablar hisob-kitobiga amal qilinmasa, şeʼr badiiy jihatdan mukammal bölmaydi. Şuning uçun ham matematikani barça fanlarning kaliti, deydilar.
Matematika fani oyligi doirasida “Hisob – aql qayroği” mavzusida 38-sonli umumtaʼlim maktabida bölib ötgan maʼnaviy-maʼrifiy keçada maktabning 4-sinf öquvçilari özlarining bilimdonliklarini, şu bilan birga Al-Xorazmiy yaratgan buyuk kaşfiyotlari haqida hikoya qiluvçi sahna körinişlarini namoyiş etdilar.
Maktabning boşlanğiç sinf öqituvçisi Mohimjon Qurbonboyeva rahbarlik qilayotgan mazkur sinfda matematika faniga qiziquvçi öquvçilar köp. Ularning qiziqişlarini rağbatlantiriş, iqtidorlarini rivojlantiriş maqsadida Mohimjon Qurbonboyeva sinfda öquvçilarni guruhlarga bölgan holda matematik öyinlar, zakovat bahslari, “Qaysi guruh eng birinçi masala yeçadi?” mavzusida munozarali bellaşuvlar taşkil etiş, darsdan taşqari maşğulotlar ötkazişga alohida eʼtibor qaratadi. Çunki aynan ana şunday maşğulotlarda öquvçilarning fikr olami kengayadi, aqli çarxlanadi.

Ayniqsa, sonlarni yoddan qöşiş, ayiriş, böliş va köpaytiriş amallarini bajariş öquvçilar uçun juda qiziqarli. Ular özlari mustaqil ravişda misol va masalalar yeçişga, matematik tenglamalar ustida işlab, har xil boşqotirmalar öylab topişga harakat qiladilar. Guruhlarga bölingan holda bir guruh aʼzolari ikkinçi guruh aʼzolariga savollar berişadi, oğzaki yeçim uçun misollar aytişadi. Biri-birini qiziqarli bahslarga çorlaşadi.
Tadbirda fan öqituvçisi öquvçilarning intellektual salohiyati yuksalişi, tahliliy tafakkuri ösişida matematikaning roli neçoğli kattaligini, ularning böş vaqtlarini samarali va qiziqarli ötkaziş, matematikaga muhabbatini oşiriş, fanni qiziqarli tarzda örgatiş maqsadida tögaraklar taşkil etilgani haqida sözladi. Şuningdek, tögaraklardagi öyin tarzida ötkazilayotgan maşğulotlarda öquvçilar diqqatni jamlaşni örganib, matematika va hayot örtasidagi boğliqlikni tuşunayotganligini aytib ötdi. Undan taşqari, fanga bağişlangan bu kabi tadbirlar ham tadbirlar bolalarning mazkur aniq fanni özlaştirişga bölgan iştiyoqini yanada oşirişini taʼkidladi.
Tadbir davomida öquvçilarning özlari ham tadbirga monand körgazmali qurollar tayyorlaşdi. Matematik amallarni şeʼriy talqin etişib, hatto maqollar aytişdi. Turli xil tenglamalar, qöşiş, ayiriş, köpaytiriş, böliş amallari, kasr sonlar böyiça sinf rahbari Mohimjon Qurbonboyeva bilan birgalikda tayyorlagan şeʼriy çiqişlari, şuningdek, sahna körinişlari namoyişi tadbir iştirokçilari bölgan ota-onalar, maktab öqituvçilari va öquvçilarida katta taassurot qoldirdi.
“Hisob - aql qayroği”, deb nomlangan tadbir haqiqatdan ham öquvçilar aqlini peşlovçi matematik öyinlar, kuy va qöşiqlar hamda raqslarga boy böldi.
M.XALILLAYeVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶