INSONDAGI XISLATLAR TARBIYa BILAN TAKOMILLAŞADI
Taʼlim jarayoni tajribali öqituvçi tomonidan taşkil etilişi, boşqarilib turişi va maʼlum maqsadlarga yönaltirilişi lozim. Çunki har bir öquvçi voqea-hodisalarni öziça bila olmaydi. Unga öqituvçi maʼlum darajada kömak berişi lozim. Daraxtning yetukligi uning mevasi bilan bölganidek, insonning barça xislatlari ham yaxşi tarbiya bilan takomillaşadi.
Ibn Sino tarbiya masalasida axloqiy tarbiyaga alohida örin ajratgan. Uning fikriça: “Agar inson aqliy va jismoniy jihatdan qançalik yetuk bölsa ham undagi bilim axloq qoidalariga mos bölmasa, u kişi jamiyatning haqiqiy aʼzosi böla olmaydi”. Yuksak axloqiy fazilatlar köproq vatanparvarlikda öz aksini topadi.
Ibn Sino ona-Vatanni hamma narsadan buyuk hisoblab, unga xizmat qilişni öz burçi deb bilgan. Vatanning fani, madaniyatini yuksaltirişga ulkan hissa qöşgan.
Bugungi kunda bu jarayonlar biz öqituvçilar zimmasidagi eng masʼuliyatli vazifadir. Bu borada mahalla-maktab-oila hamkorligi muhim örin tutadi. Tarbiya jarayonida farzandlarimizni ota-ona va ustoz birgalikda tarbiyalab borsak, har kuni bitta ibratli söz eşitgan bola bir haftada yettita ibratli söz eşitadi, buning uçtasiga amal qilib, özida saqlab qolsa, bu bola kelajakda yetuk inson bölib şakllanadi. Öğil bolalarga mardlikni, jasorat, rostgöylikni, qizlarimizga ibo-hayo, mehr-oqibat tuyğularini singdirsak, tarbiya borasida yutuqlarga erişamiz.
Uluğ bobokalonimiz Beruniy pand-nasihat orqali bolalardagi ayrim nuqsonlarni bartaraf etişni maslahat qilganlar: “Odamlar örgangan, odatlangan va köpçilikka maʼqul bölgan narsaga qarşilik körsatmasdan örganiş kerak”, - deya fikr bildirganlar. Yaxşi xulqlar yaxşilik alomatidir, yomon xulqlardan bolalarni saqlamoq lozim. Ayniqsa, maqtaniş, buzuq niyatlilik, çaqimçilik, besabrlik, nafs balosi, yolğonçilik insonni tubanlikka boşlaydi. Şu bois, uluğ allomalarimiz taʼlim va tarbiyaga alohida eʼtibor qaratişgan.
Ota-onalarni bola tarbiyasiga eʼtibor berişga daʼvat etar ekanman, jamiyat farzandlar xulq-atvoriga qarab, ularning ota-onalariga baho berişini taʼkidlagim keldi. Çunki bola oiladan taşqari jamiyatga aralaşar ekan, uning har bir xatti-harakati, muomalasi, el-ulus içida özini tutişi jamiyat nazaridan çetda qolmaydi. Unutmangki, salgina qöyilgan qaltis qadam, öylamasdan aytilgan bir oğiz söz insonning umr böyi erişgan obrö-eʼtibori, nufuzini, şaʼnini tuproq bilan teng qilişi heç gap emas.
Maqsuda ABDULLAYeVA,
64-sonli maktab öqituvçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶