Uchuvchisiz uchish qurilmalarini qonunga xilof ravishda olib kirganlar jinoiy javobgarlikka tortiladi

Mamlakatimizda huquq sohasida joriy qilinayotgan islohotlar eng avvalo fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini huquqiy himoya qilishni koʻzlab amalga oshirilmoqda.

Yaqinda Oʻzbekiston Pespublikasi Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 6-fevralda qabul qilingan, Senat tomonidan 2019-yil 28-fevralda maʼqullangan va Oʻzbekiston Pespublikasi Prezidenti tomonidan 2019-yil 2-mayda tasdiqlangan Oʻzbekiston Pespublikasining Jinoyat, Jinoyat-protsessual Kodekslariga hamda Oʻzbekiston Pespublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqidagi Oʻzbekiston Pespublikasi qonuniga muvofiq, tegishli qoʻshimchalar va oʻzgartish kiritildi.

Oʻzbekiston Pespublikasining Jinoyat Kodeksi uchuvchisiz uchadigan apparatlarni qonunga xilof ravishda olib kirish, oʻtkazish, olish, saqlash yoki ulardan foydalanishga doir 244-4-modda bilan toʻldirildi. Ushbu yangi normaga koʻra uchuvchisiz uchadigan apparatlarni, ularning butlovchi va ehtiyot qismlarini qonunga xilof ravishda olib kirish, oʻtkazish, olish, saqlash yoki ulardan foydalanish, — uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

Oʻsha harakatlar takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan, shaxsning oʻz xizmat mavqeidan foydalangan holda, bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib sodir etilgan boʻlsa va badanga oʻrtacha ogʻir yoki ogʻir shikast yetkazilishiga sabab boʻlsa, uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Agar odam oʻlishiga sabab boʻlsa, besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Undan tashqari halokatga va boshqa ogʻir oqibatlarga sabab boʻlsa ham sakkiz yildan oʻn yilgacha ozodlikdan mahrum qilishga doir jazo tayinlanadi. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan harakatlarni sodir etgan shaxs, agar u uchuvchisiz uchadigan apparatlarni, ularning butlovchi va ehtiyot qismlarini oʻz ixtiyori bilan topshirsa, javobgarlikdan ozod qilinadi.

Oʻzbekiston Pespublikasining Jinoyat Kodeksi uchuvchisiz uchadigan apparatlarni saqlash va ulardan foydalanish tartibini buzish boʻyicha yangi mazmundagi 2481-modda bilan ham toʻldirildi. Mazkur modda talabiga koʻra uchuvchisiz uchadigan apparatlarni saqlash, ulardan foydalanish, ularni boshqa shaxslarga berish tartibini buzish, boshqa maqsadlarda foydalanish uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

Oʻsha harakatlar takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan, mansab mavqeini suiisteʼmol qilish yoʻli bilan, bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib sodir etilsa va badanga oʻrtacha ogʻir yoki ogʻir shikast yetkazilishiga sabab boʻlsa, uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Odam oʻlishiga sabab boʻlsa, besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

Undan tashqari odamlar oʻlimiga, halokatga va  boshqa ogʻir oqibatlarga sabab boʻlsa, sakkiz yildan oʻn yilgacha ozodlikdan mahrum qilishga doir jazo tayinlanadi. Mazkur qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach amalga kiritiladi.

Tuman Adliya boʻlimi tomonidan yagona davlat huquqiy siyosatini yuritish, huquq ijodkorligi faoliyatini muvofiqlashtirish, samaradorligini oshirish borasida qabul qilinayotgan qonunlar, normativ-huquqiy hujjatlarni ijrochilarga yetkazish hamda ularning mazmun-mohiyatini aholi oʻrtasida tushuntirish  boʻyicha targʻibot tadbirlari oʻtkazilmoqda.

A.A.Kutjanov, tuman Adliya boʻlimi  yetakchi maslahatchisi.