INSON MANFAATLARI USTUVOR, QADRI BALAND YuRTDA YaŞAŞ HAM BAXT
«Ötgan davr biz uçun ğoyat muhim bir haqiqatni takror va takror tasdiqlab bermoqda. Erkin va farovon hayotimizni, buyuk kelajagimizni faqat mustaqillik asosida qurişimiz, odamlarimiz, el-yurtimizni faqat mustaqil siyosat asosida rozi qilişimiz mumkin. Faqat mustaqillik bugungi va kelgusi avlodlar uçun misli körilmagan imkoniyatlar eşigini oçib beradi».
Özbekiston Respublikasi Prezidentining “Özbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining yigirma yetti yilligi bayramiga tayyorgarlik köriş va uni ötkaziş töğrisida”gi Qaroridagi uşbu satrlar nazarimda har bir yurtdoşimizning dilidan keçayotgan öylar — iqrorlar ifodasi. Çunki mustaqillik bizga öz taqdirimizni özimiz yaratiş, öz yurtimizga özimiz beklik qiliş, ozod, obod va farovon turmuşni bunyod etiş imkonini berdi. Avval... avvalgi davr haqida öylasam... negadir könglimda oğriq uyğotadigan voqealar jonlanaveradi.
Adaşmasam, bu saksoninçi yillarning örtalarida bölgan voqea. “Amudaryo haqiqati” gazetasining maqolalari u paytlarda 4-bosmaxona linotip maşinasida qörğoşinda terilar, ulgurmaganlarini, sarlavhalarini işçilar qölda terib, sahifaga joylaştirişar edi.
Köpinça yarim keça, hatto baʼzan tonggaça davom etadigan bunday jarayonda navbatçilik qilgan gazeta xodimi, bosmaxona işçisi ham horib-çarçar edi. Şuning taʼsirimi, yo işqilib gazetaning birinçi sahifasidagi bir maqolaning sarlavhasida KPSS degan söz KSPS bölib ketganini heç kim sezmay qolgan. Buni ertalab bilgan tahririyat xodimlarining ahvolini tasavvur qiliş qiyin. Çunki öşa paytlarda sovet ittifoqi kommunistik partiyasi mamlakatning urib turgan yuragi, boşqaruvçi kuçi edi. Uning nomini gazetada xato yozişning oqibatini öylaş yuraklarga vahima solar edi.
Şularni öylab-öylab, öşa vaqtdagi gazeta muharriri bölgan opamiz gazetadan ikki nusxa olib, raykom sekretarining oldiga kirib, yiğlab yuboribdi. Opaning özini bosolmay turganini körib, raykom sekretari:
— Tinçlikmi? — deb sörabdi.
— Bizdan bir xato ötib ketibdi. Şunga uzr sörab, boşimni egib keldim, keçiring, — debdi opa.
— Qanaqa xato ekan? – sörabdi hayron bölgan raykom sekretari.
Şunda opa gazetadagi sarlavhani körsatib, yana yiğlayveribdi.
Raykom sekretari gazetaga qarab turib:
— Ikki harf örin almaşibdi-ku, xolos, KSPS böldi nima-yu, KPSS böldi nima,— degan ekan.
Bu voqeani eslaşdan maqsadim öşa vaqtdagi rahbarlarning bilimi sayozligidan biron voqea-hodisaga real baho berişdan ojizligi uçun odamlar nohaq jazolanaverişgan, neça-neça odamlarning beayb umrlari xazon bölgan. U paytlarda xalq huquqiy savodsiz, huquqni muhofaza qiliş idoralari rahbarlarining aytgani-aytgan, degani degan edi.
Tölqin ovulida hovli-joyi juda gözal, fayzli, boğli xonadonda bir kuni rahbarlar tumanga kelgan komissiyalarni mehmon qilişgan. Şunda tuman prokurori mehmonlarni kuzatib qöygaç, xonadon sohibini yoniga çaqirgan. Kim bölib işlaşini söragan.
— Boğbonman, — debdi u kişi.
— Şu hovlingni menga sot, — debdi prokuror. – Senga boşqa joy solişga xohlagan hududingdan, xohlaganingça yer beraman.
Çamasi öşa prokuror hovlini sotib olib, böş vaqtlarda dam olişni möljallagan.
Xonadon egasi avval dovdirab qolibdi. Keyin öziga kelib:
— Yöq sotolmayman, bolalarim bor, yana bir hovlini solib, bunçalik qilgunimça qança vaqt kerak, ungaça bolalarim qiynaladi, — debdi.
Boğbon beçoraning bu “odobsizligi” ança “qimmat”ga tuşgan. Yaxşiyam oradan ikki oyça vaqt ötgaç, öşa prokuror boşqa tumanga işga yuborilibdi.
Eh-hey, eslayman, desangiz – öşa vaqtlarda mustabid tuzum jarohat solmagan, azoblanmagan oilani topiş qiyin.
Şularni hozirgi yoşlarga aytsangiz – göyo ertak tinglaganday böladi, işonmoği muşkul. Boisi... boisi bugun hayot özgaça! Vatan Hur, Ozod, Farovon! Ilohim baxtimiz, saodatimiz, mustaqilligimiz bardavom bölsin!
Keyingi yillarda köngillarimizni tölqinlantirib, hayotda yana şunday qutluğ özgarişlar, yangilanişlar amalga oşirilmoqdaki, yaʼni şu aziz Vatanning har bir fuqarosi, har bir bolasi xoh u soğlom, xoh u nogiron bölsin, barça eʼtibordan, ğamxörlikdan çetda qolmayapti. Boş qomusimizda öz ifodasini topgan eng asosiy maqsad – inson manfaatlarini har tomonlama taʼminlaşga eʼtibor kuçaytirilmoqda.
Bu borada xalq bilan oşkora muloqotning yölga qöyilişi, davlatimiz rahbaridan tortib, viloyat, tuman rahbarlarining ovulma-ovul, mahallama-mahalla yurib, xalq bilan oçiq muloqot qilişi, Prezident virtual qabulxonasi va joylardagi Xalq qabulxonalariga yurtdoşlarimizning töğridan-töğri murojaat qiliş imkoniyati yaratilgani ularning turmuşidagi muammolarni aniqlaş, bartaraf etiş çoralarini köriş imkoniyatini yaratdi.
Şu boisdan ham 2017-yil mamlakatimizda “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deya nomlandi.
Aslida xalq bilan muloqot va inson manfaatlari degan jumlalar bir-biri bilan uzviy boğliqdir. Avvalo oçiq muloqot qilib, xalq dardi, qiynayotgan muammolari tinglansa, ularni bartaraf etiş orqali manfaatlari taʼminlanadi.
2017-yilning “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deya nomlanişiga muvofiq qabul qilingan Davlat dasturi ijrosi odamlarning dardini eşitiş, ular bilan oçiq muloqotda böliş, oğirini yengil qiliş – turmuş sifati oşişiga, fuqarolarning davlat va jamiyatga işonçi ortişiga, öz hayotidan rozi bölib yaşaşiga imkon yaratdi, desak xato bölmas.
Agar tumanimiz misolida olib qaraydigan bölsak, faqatgina joriy yilning ötgan olti oyi mobaynida tuman Xalq qabulxonasiga fuqarolardan 243 ta murojaatlar kelib tuşgan, şuning 85 tasi qabulxona xodimlari tomonidan körib çiqilgan va hal etilgan, 144 tasi tuman hududidagi idora va taşkilotlarga, 14 tasi örganib çiqiş, muammolarni hal etiş söralib, yuqori taşkilotlarga jönatilgan.
Şuningdek, tuman hokimi ovul va mahallalarda yil boşidan beri 34-marta sektorlar rahbarlari iştirokida sayyor qabullar ötkazdi, xonadonma-xonadon yurdi va aholining turmuş tarzini örgandi, ularni qiynayotgan muammolarni tinglab, ijobiy hal qilişga intilmoqda.
Fuqarolarning emin-erkin va baxtiyor yaşaşini taʼminlaşning yana bir muhim omili borki, bu – qonun ustuvorligiga erişiş va sud-huquq tizimini yanada isloh qiliş ekanligi barçaga ayon.
Şuni alohida eʼtirof etiş joizki, bu borada keyingi yillarda Prezidentimizning qabul qilgan Farmonlari sohada juda katta tarixiy qadam böldi. Sudni hokimiyatning mustaqil va alohida tarmoği sifatida taşkil etiş, uni ötmişimizdagi jazolaş organidan inson huquq va erkinliklarini muhofaza qiluvçi hamda işonçli himoya qiluvçi organga aylantiriş borasida salmoqli işlar qilindi. Bunda mamlakatimizning barça tumanlarida fuqarolar va tadbirkorlik subʼektlarining huquqlari, erkinliklari, qonuniy manfaatlarining işonçli sud himoyasini, maʼmuriy sud iş yurituvini taʼminlaş maqsadida maʼmuriy sudlar faoliyati yölga qöyilganini, xöjalik sudlari iqtisodiy sudlar qilib özgartirilganini taʼkidlaş zarur.
Respublikasi Prezidentining “Özbekiston Respublikasi sud tizimi tuzilmasini tubdan takomillaştiriş va faoliyati samaradorligini oşiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi Farmoniga muvofiq amalga oşirilayotgan buningdek özgarişlar fuqarolarning haqli eʼtiroflariga sabab bölayotir. Sud majlislarining sayyor holda jamoatçilik oldida ötkazilişi uning tarbiyaviy ahamiyatini oşirayapti.
Har bir inson dunyoga kelar ekan albatta, baxtli, saodatli, emin-erkin, öz oilasi bağrida bexavotir yaşaşni istaydi.
Şu haqda öylaganimda, dunyoning turli hududlarida odamlar turliça yaşayotgani, kimlardir talo-töp, qirğinlarda aziyat çekayotgani, kimlardir insoniy haq-huquqlari toptalib, ularga jismoniy kuç sifatida qaralayotgani xayolimga keladi, bolasini xavf-xatardan omon saqlaş uçun yugurib-yelayotgan, oğir şaroitda yaşagani uçun bemavrid jon berayotgan gödagini bağriga bosganiça nola qilayotgan onalar köz öngimda gavdalanaveradi.
Şunda... şunda... beixtiyor Özbekistonday jannatmakon yurtda tuğilganim, öz oilamda tinç-osoyişta, farovon yaşayotganim, farzandlarim, nevaralarim bağrimda ulğayib, bexavotir işlab, orzu-umidlarim röyobga çiqayotgani uçun Yaratganga beadad şukronalar aytaman. Çor-atrofga qarab şöx-şodon, ertangi kunidan köngli töq yurtdoşlarimni körib, könglim faxrga, iftixorga töladi.
Iloho, toleimizga köz tegmasin, bizga şunday farahli kunlarni hadya etgan mustaqilligimiz abadiy bölsin!
Oygul RAJABOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶