Sud-huquq sohasidagi islohotlar yangi bosqiçga kötarilmoqda
Mustaqillik yillarida yurtimizda sud-huquq sohasidagi islohotlar bosqiçma-bosqiç amalga oşirib kelinmoqda. Bu borada 2017-yilda konstitutsiyaviy islohotlar amalga oşirilib, unga köra, davlatimiz rahbari huzurida faoliyat yuritgan Sudyalarni tanlaş böyiça oliy malaka komissiyasi örniga Sudyalar Oliy kengaşi taşkil etildi. Uning mustaqilligi va xolisligini taʼminlaş maqsadida Sudyalar Oliy kengaşiga konstitutsiyaviy maqom berildi.
Bundan taşqari, sudya lavozimiga muddatsiz tayinlaş, sudya lavozimini egallab turiş yoşi 65 yoşgaça, Oliy sud sudyalari uçun esa 70 yoşgaça etib belgilandi. Sudlar faoliyatini moddiy-texnik va moliyaviy jihatdan taʼminlaş masalalari Adliya vazirligi vakolatidan Oliy sud vakolatiga ötkazildi. E-SUD elektron sud jarayonining milliy axborot tizimi faoliyati yölga qöyildi.
Özbekiston Pespublikasi Prezidentining 2016-yil 21-oktyabrdagi “Sud-huquq tizimini yanada isloh qiliş, fuqarolarning huquq va erkinliklarini işonçli himoya qiliş kafolatlarini kuçaytiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi PF-4850-son Farmoni davlatimizda sud huquq sohadagi islohatlarning yangi bosqiçini boşlab berdi.
Sud-huquq sohasidagi islohotlarning ustuvor yönalişlaridan biri — insonning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklari, avvalo, asossiz jinoiy taʼqib va şaxsiy hayotga aralaşişdan himoyalaniş, şaxsiy daxlsizlik huquqlari hamda adolatli sud muhokamasiga bölgan huquqlari samarali muhofaza etilişini taʼminlaş hisoblanadi.
Zero, har bir demokratik davlatda sud tizimi inson huquqlari himoyasiga qaratilgan mexanizmning asosini taşkil qiladi.
Albatta, islohotlarning hayotga töğri tatbiq etilişi va samara berişi köp omillarga boğliq. Şu bois, avvalo, kadrlar, qolaversa, işni töğri taşkil etiş mexanizmini yaratiş, sud hokimiyati mustaqilligini taʼminlaş kabi öta muhim masalalar eʼtiborda bölib kelmoqda.
Prezidentimiz Şavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi mazkur sohadagi islohotlarni yanada çuqurlaştirişga xizmat qiladigan tarixiy ahamiyatga ega hujjat böldi. Unda sud-huquq tizimini yanada demokratlaştirişga qaratilgan qator çora-tadbirlar, vazifalar belgilab berildi. Xususan, Oliy Majlis huzurida Sud hokimiyati mustaqilligini taʼminlaşga kömaklaşiş komissiyasini taşkil qiliş taklifi ilgari surildi.
Uşbu komissiyaning asosiy vazifalari odamlardan kelib tuşayotgan murojaatlar, xalq bilan bevosita uçraşuv va muloqot jarayonida kötarilayotgan masalalarni umumlaştiriş, parlament sörovi orqali haqqoniy vaziyatni tahlil qiliş, Oliy sud va Sudyalar oliy kengaşi bilan birga muammolarni hal etiş kabilardir.
Mazkur Komissiyaning taşkil etilişi sud hokimiyatining çinakam mustaqilligini taʼminlaşga, birinçi navbatda, sudyalarni odil sudlovga taʼsir ötkazadigan omillardan himoya qiliş, sudlarning oçiqligi va şaffofligini taʼminlaş, sudyalar korpusi faoliyatini şakllantirişda sudyalar hamjamiyati rolini oşiriş, sud hokimiyatining faoliyatini tubdan yaxşilab, nufuzini yanada kötariş, sudlar tuzilişini takomillaştiriş hamda sudyalarni tanlaş va lavozimlarga tayinlaş tizimini demokratlaştiriş, mamlakatda qonun ustuvorligini, qonuniylikni mustahkamlaşga xizmat qiladi. Bundan taşqari, fuqarolarning sudlar faoliyati yuzasidan qilayotgan murojaatlarining ijobiy hal etilişida muhim ahamiyat kasb etadi.
Şu maʼnoda, Prezidentimiz Şavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis huzurida Sud hokimiyati mustaqilligini taʼminlaşga kömaklaşiş komissiyasini taşkil etiş böyiça taklifi öz vaqtida qabul qilindi, deb hisoblaymiz. Boisi uşbu Komissiya mamlakatimizda yuqoridagidek holatlarga tölaligiça barham berişga, sud hokimiyatini amalda yanada takomillaştiriş borasidagi islohotlarning natijadorligiga katta hissa qöşadi. Qisqaça aytganda, sud insonparvarlik tamoyili asosida fuqarolar huquq va manfaatlarini himoya qiluvçi odil organ sifatida faoliyat yuritadi. Zero, amalga oşirilayotgan islohotlarning tub zamirida ham insonparvarlik tamoyillariga asoslangan demokratik jamiyatni barpo etiş maqsadi mujassamdir.
Samad Qurbonboyev, Fuqarolik işlari böyiça Amudaryo tumani sudi arxiv mudiri.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶