QURBONLIK FAZILATI

Musulmonlarning eng moʻʼtabar bayramlaridan biri Qurbon hayiti Zulhijja oyining 10-kuni nishonlanadi. Iydi Qurbon Haj ibodatlari tamom boʻlgani munosabati ila va Allohning yoʻlida qurbonlik qilishga tayyorlikni izhor qilishlik uchun shariatga kiritilgan bayram hisoblanadi.

Hayit bayramlari qadimdan yurtimizda oʻzgacha, xalqimizga xos mehr-muruvvat, bagʻrikenglik va sahovat ifodasi boʻlib kelgan. Shu yil 8-oktyabr kuni Prezidentimizning Qurbon hayitini nishonlash toʻgʻrisidagi qarori eʼlon qilindi. Unda hayit bayramining joylarda tartibli va yuqori darajada, xalqimizning milliy va diniy qadriyatlariga mos ravishda oʻtishi uchun tegishli tadbirlarni amalga oshirishga qator mutasaddi tashkilotlar jalb qilindi. Bularning barchasi davlatimiz tomonidan yurtimiz musulmonlariga koʻrsatilayotgan eʼtibor namunasidir.

Qurbonlik qilish zakot, fitr sadaqasi kabi moliyaviy ibodat boʻlib, u Qurʼoni karim, hadisi sharif bilan sobitdir. Qurbonlik qilish boshqa ibodatlar kabi Alloh uchun deyilsa-da, aslida foydani inson koʻradi. Qurbonlik qilingan hayvonning goʻshtidan soʻygan odamning oʻzi va faqir-fuqarolar manfaatdor boʻladi. Alloh taolo esa insonning qalbidagi niyatiga koʻra muomala qiladi. Haqiqatan, qurbonlikka soʻyilgan hayvonlarning goʻshtlariga ham, qonlariga ham Alloh muhtoj emas. Qurbonlik qilishdan maqsad - bandaning Yaratuvchi amriga itoatini va taqvosini namoyon etishdir. Banda ixlos bilan qurbonlik qilib, Alloh yoʻlida jonlik soʻymoqdami, demak oʻsha bandaning Alloh taologa taqvosi bor ekan. Allohning rizoligi uchun borini qurbon qilishga tayyor ekan.

Qurbonlik qilish qonun-qoidalari va odoblari haqida koʻplab fiqx kitoblarida batafsil maʼlumotlar berilgan. Qurbonlik soʻyish hayit namozini oʻqib boʻlgach boshlanadi. Shariatimiz koʻrsatmasiga binoan qurbonlik qilish zakot nisobiga qodir kishilargagina vojib, deb bayon qilingan (bu yilgi zakot nisobi 8 000 000 (sakkiz million) soʻm deb belgilangan. Agar biror kimsa qurbonlik soʻyish vaqtigacha mazkur pul mablagʻiga ega boʻlsa, unga qurbonlik soʻyish vojib boʻladi. Qurbonlikning avvali hayit namozi ado etilganidan soʻng soʻyiladi. Uning oxirgi vaqti esa hayitning uchinchi kuni asr vaqtigacha.

Qurbonlikka qoʻy, echki, tuya, qora mol kabi hayvonlarning erkagi ham urgʻochisi ham soʻyilishi mumkin. Bulardan tuya 5 yosh, qora mol 2 yosh, qoʻy va echki esa 1 yoshga toʻlgan boʻlishi kerak. Mol va tuyani 7 kishi nomidan soʻyilishiga shariatimizda koʻrsatmalar bor. Qurbonlik soʻyishi vojib boʻlgan kishi qurbonlikni vaqtida soʻymasa, keyin uning qiymatini sadaqa qilishi vojib. Soʻyilgan qurbonlikning uchdan birini sadaqa qilish, uchdan birini yedirish, uchdan birini keyin yeyish uchun olib qoʻyish mustaxabdir. Serfarzand boʻlsa, hammasini oilada oʻz farzandlari uchun olib qoʻyish afzal.

Mana Qurbon hayiti ham kirib keldi. Odatda hayit kunida hamma bir-birini ulugʻ kun bilan samimiy muborakbod etadi. Hayit namozini ado etgandan soʻng birinchi oʻrinda bizlarning dunyoga kelishimizga sababchi boʻlgan ota-onalarimizni, ulardan keyin qarindosh-urugʻlarimizni, yoru-birodarlarimizni, bemorlarni borib ziyorat etamiz. Ularning koʻnglini soʻrash va koʻtarishga harakat qilamiz. Ayrim sabablar bilan oʻzaro arazlashgan gina-kuduratli kishilar ham bir-birlarini muborak bayram kunida kechirib, oʻzaro uzrlar aytib, bir-birlariga quchoq ochadilar. Bu kun barchaga quvonch ulashadigan kundir.

Alloh taolo barchalarimizni oʻzining rizoligi yoʻlida xolis niyatlar bilan qilayotgan qurbonliklarimizni, ibodatlarimizni dargohida husni maqbul aylab, muborak haj safariga yurtimizdan borgan barcha hojilarimizning haj ibodatlarini mukammal ado etib, Vatanimizga sogʻ-salomat kelishlarini muvaffaq aylasin.

A.Matsapoyev,

"Yusuf eshon bobo” jomeʼ masjidi imom xatibi.

(Foto - http://religions.uz)

2013-yil