21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 05:31
Jamiyat 👁 1,968

FHDYo tizimi: yangi tartib-taomillardan xabardormisiz?

FHDYo tizimi:  yangi tartib-taomillardan xabardormisiz?

Prezidentimizning 2018-yil 12-iyundagi PQ-3785-son Qarori bilan FHDYo organlari tizimida yangi tartib-taomillar, yangiliklar joriy qilindi. Maʼlumki, Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi «Davlat huquqiy siyosatini amalga oşirişda adliya organlari va muassasalari faoliyatini tubdan takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida»gi PF–5415-son Farmoniga asosan 2018-yil 1-iyuldan boşlab FHDYo organlarining huquqni qöllaş amaliyotini muvofiqlaştiriş, faoliyatini metodik taʼminlaş, «FHDYoning yagona elektron arxivi» axborot tizimini yuritiş, FHDYoning hududiy arxivlariga rahbarlik böyiça vazifalar Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi zimmasiga yuklatilgan holda, FHDYo organlari tumanlar (şaharlar) hokimiyatlari tasarrufiga ötkazilişi belgilangan edi.

Endilikda, 2017-2021-yillarda Özbekiston Respublikasini rivojlantirişning beşta ustuvor yönalişi böyiça Harakatlar strategiyasiga muvofiq hamda fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilişda FHDYo organlarining roli va ahamiyatini oşiriş, şuningdek, aholiga körsatilayotgan davlat xizmatlarining sifatini yaxşilaş maqsadida 2018-yilning 1-iyulidan boşlab nikoh şartnomasini va aliment tölaş haqida kelişuvni notarial tasdiqlaganlik, sudlar tomonidan otalikni tan oliş (belgilaş), bolaning u yoki bu onadan tuğilganligi, şuningdek, tuğilgan vaqti faktlarini aniqlaş töğrisidagi arizalarni körganlik uçun davlat boji undirilişi bekor qilindi. Qarorga muvofiq, 2018-yilning 1-yanvaridan boşlab FHDYo organlari bilan tuğiliş va ölim töğrisida elektron maʼlumotlar almaşişni yölga qöyiş, şuningdek, tuğiliş va ölim haqida yagona noyob kodli unifikatsiyalangan elektron maʼlumotnoma berişning yagona tartibini joriy qiliş belgilandi.

Qaror bilan FHDYo organlarida qayd etilmagan tuğilganlik, ölim holatlarini aniqlaş va keyinçalik ularni FHDYo organlarida qayd etilişini taʼminlaş böyiça tumanlar (şaharlar) hokimlari boşçiligida hududiy komissiyalar taşkil etilişi belgilab qöyildi.

Hududiy komissiyalarga 2019-yilning 1-iyuliga qadar qayd etilmagan tuğilganlik, ölim holatlarini aniqlaş nuqtai nazaridan töliq xatlovdan ötkaziş, uning natijasida tuğilganlik, ölim holatlarining qonun hujjatlariga muvofiq manzilli qayd etilişini taʼminlaş, öz faoliyatida tuğilganlik haqidagi guvohnomasi mavjud bölmagan bolalarni aniqlaşga alohida eʼtibor qilib, bunda «Bironta ham bola qayd etilmasdan qolişi mumkin emas» va «Tuğilganlikni qayd etilişi — bola huquqlarini röyobga çiqarilişining va fuqarolik bölmasligining oldini olişning huquqiy asosidir» degan ezgu ğoyalarga amal qiliş belgilandi.

Bundan taşqari, Qaror bilan Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat personallaştiriş markazi va Içki işlar vazirligi bilan birgalikda 2019-yilning 1-yanvaridan bola tuğilganligi haqidagi guvohnoma qayd etilişida çaqaloqlarga jismoniy şaxsning şaxsiy identifikatsiya raqami berilişini amaliyotga joriy etiş közda tutilgan.

Uşbu soxada amalga oşirilayotgan islohotlar, yaratilayotgan qulayliklar kelajakda yurtdoşlarimiz qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilişda sodda va şaffof tizim sifatida özini namoyon qilişi aniq. Ammo masalaning ikkinçi tomoni ham bor. Bu ham bölsa şu kunga qadar turli sabablarga köra tuğiliş guvoxnomasi olinmagan bolalarning tuğilişini qayd qiliş masalasi. Ota-onalar köpinça moddiy qiyinçiliklar, nikohsiz tuğiş va boşqa sabablarga köra dunyoga kelgan bolaning tuğilişini belgilangan tartibda FXDYo idoralarida qayd qildirmaydi.

salbiy xolatlarning oldini oliş maqsadida mazkur Qarorda «Bironta ham bola qayd etilmasdan qolişi mumkin emas» va «Tuğilganlikni qayd etilişi — bola huquqlarini röyobga çiqarilişining va fuqarolik bölmasligining oldini olişning huquqiy asosidir» degan ezgu ğoyaning qöyilişi bejiz emas albatta. Tuğilganligi qayd qilingan bola Konstitutsiyamizda belgilangan qator ijtimoiy-iqtisodiy huquqlaridan foydalana oladi. Aksinça bölsa-çi! Bunday bolani maktabgaça taʼlim muassasasi, maktabga qabul qiliş, şifoxonada belgilangan tartibda röyxatga qöyiş va boşqa şu kabi hayotiy masalalarda turli tösiq va muammolar kutadi.

Şunday ekan, men yuqorida sanab ötgan xolatlarga tuşib qolgan va şunga öxşaş ota-ona, yolğiz onalarni agar bolalarining tuğilişi şu kunga qadar (qanday sabab bölişidan qatʼiy nazar) qayd qilinmagan bölsa, tuman hokimligi voyaga yetmaganlar böyiça komissiyasi, tuman FXDYo va adliya bölimlariga yoxud taʼlim muassasalariga murojaat qilişlarini sörayman. Mazkur idoralar tuğiliş guvoxnomasi olmagan bolalarning tuğilişni qayd qildiriş va guvohnoma olişida qonun doirasida yordam berişga tayyor.

Möminjon MATYuSUPOV,

tuman adliya bölimi boşliği.

Foto. Fikr.uz

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026