20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 21:26
Jamiyat 👁 3,497

Beruniy tumani

Beruniy tumani

Dunyo xaritasida kiçkina bir nuqta hisoblanmiş Qoraqalpoq diyorini kezgan kişi yastanib yotgan kengliklari, qir-adirlari, toğ-tizmalarini, biri-biridan obod şahar va qişloqlarini körib, olam-olam taassurot oladi. Tabiiy  boyliklari behisob, nabotot, hayvonot olami öziga xos bu hududda uluğ alloma bobomiz Beruniy nomi bilan atluvçi tuman öz örni, mavqeiga ega. Işlab çiqariş, qişloq xöjalik mahsulotlari yetiştiriş va aholiga maişiy xizmat körsatiş darajasi yilday yilga oşayotganligi aholi turmuşining tobora yuksalişini taʼminlamoqda.

Tuman 1927-yil 3-iyulda taşkil etilgan. 1962-yil 24 dekabrda Törtköl tumaniga qöşib yuborilgan, 1964-yil 31-dekabrda qayta tuzilgan. Beruniy tumani Özbekiston Respublikasining şimoli-ğarbida, Amudaryoning öng sohilida. Beruniy tumani şimoli-şarqda Ellikqalʼa tumani, ğarbda Amudaryo tumani, şimoli-ğarbda Qoraözak va Taxtaköpir tumanlari va janubda Xorazm viloyati va janubi-şarqda Buxoro viloyati bilan çegaradoş. Maydoni 3,94 ming km2. Beruniy tumanida 1 şahar (Beruniy) va 11 ovul fuqarolari yiğini bor. Markazi-Beruniy şahri.

Beruniy tumanining şimolida Qizilqum çöli, ğarbida Baday töqayzori va Sulton Uvays toği bor. Yanvarning örtaça temperaturasi -15°, -20°, iyulniki 28°. Yiliga 100-200 mm. yoğin tuşadi. Vegetasiya davri 200-220 kun. Tuman janubidan Amudaryo oqib ötadi. Tumanda Oqçaköl, Amirobod köllari bor. Paxtaarna kanalining davomi bölgan Bözyop kanali mavjud. Amudaryodan Qozoqyop, Beştom, Nayman kanallari çiqarilgan. Nayman kanalidan Qattiqoqar, Sovqumyorgan ariqlari suv oladi. Tumanda Nayman-Beştom nasos stantsiyasi işlab turibdi. Tuproqlari şörhok, qumloq, böz tuproq. Çiyaböri, börsiq, qobon, quyon, toşbaqa, parrandalardan qirğovullar yaşaydi. Tuman hududida Badaytöqay davlat qöriqxonasi joylaşgan. Aholisi asosan, özbeklar, qoraqalpoq, qozoq, turkman, tatar, rus va boşqa millat vakillaridan iborat. 1 km2 ga 27,5 kişi töğri keladi.

Beruniy tumani iqtisodiyoti negizini paxtaçilik taşkil qiladi, şu sababli tuman sanoati ham paxta xom aşyosini qayta işlaşga ixtisoslaşgan. Paxta tozalaş, yoğ zavodlari, temir-beton, ğişt va asfalt zavodlari bor. Çorvaçilik, ipakçilik, boğdorçilik, polizçilik ham rivojlangan. Tumanda 54 kiçik korxona va 27 kooperativ korxona, 15 aktsiyadorlik jamiyati, 47 firma, 33 xususiy korxona mavjud. Bulardan eng muhimlari: paxta tozalaş zavodi, "Temur” xususiy korxonasi, 28-avtokorxona, "Yoğgar” aktsiyadorlik jamiyati va boşqalaridir.

Qişloq xöjaligida suğoriladigan yerlar 31,5 mingga, şu jumladan 15,2 mingga yerga paxta, 0,8 mingga yerga sabzavot, 3,0 mingga yerga beda, 0,8 ming ga yerga makkajöxori, 1,0 ming gektar yerga şoli ekiladi. Beruniy tumanida 2 jamoa xöjaligi, 11 dehqon-fermer xöjaligi uyuşmasi, 27 kooperativ xöjaligi, 200 gayaqin fermer xöjaligi, 2 ijara xöjaligi, 1 xöjalik hisobidagi uçastka bor. Tuman transportida Törtköl-Nukus avtomobil yöli asosiy rol öynaydi. Amudaryoda kemada yuk taşiş ham salmoqli örin tutadi.

Beruniy tumani aholisi ham jadal  rivojlanişlar keçayotgan bugungi davr ruhiga  monand işlab, öz mehnatlari bilan turmuşini obod, dasturxonini tökin qilişmoqda.

2016-yilda Osiyo taraqqiyot bankining  1 mln. 887 ming AQŞ dollarlik moliyaviy kömagida "Sarkop” ovuli hududida içimlik suvi taqsimlovçi zamonaviy inşoot va 50 kilometrlik yangi suv tarmoği qurilib, foydalanişga topşirildi. Bu bilan 920 ta xonadon toza içimlik suvi bilan taʼminlanişiga şaroit yaratildi.

Şuningdek, 2016 yilda 90 ta namunaviy loyiha asosidagi zamonaviy  uylar qurilib, foydalanişga topşirildi. Har bir oilani uyli-joyli bölişiga erişiş borasidagi saʼy-harakatlari davom ettirilib, aholining barça  qatlamlariga, yangi oilalarga möljallangan arzonlaştirilgan uy-joylar quriş işlari jadal olib borilmoqda.

Şuningdek, işsiz aholini tadbirkorlik faoliyatiga keng jalb qiliş natijasida turmuşi farovonlaşuviga erişiş borasidagi işlar xalqqa madad bölayotir.

(Foto - mcs.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026