ALLOMANING DONOLIGI
Xalqimiz orasida qadimda Imom-Buxoriy, Beruniy, Uluğbek, Alişer Navoiy, Bobur, Ibn Sino kabi buyuk allomalar yetişib çiqdi. Ular öz davrining odamlaridan öta ziyrakligi, donoligi, aqli bilan ajralib turişgan. Ularning yaratgan asarlari bizning eng katta maʼnaviy merosimizdir. Öz aql-u idroki bilan tanilib, asrlar ötsa-da avlodlar xotirasida saqlanib kelayotgan mana şunday allomalardan biri Abu Ali ibn Sinodir. U tabobat borasida "Tib qonunlari” asarini yaratib, tani sihatlikka oid köpgina maʼlumotlar yozib qoldirgan. Ibn Sino mohir tabib bölganligini köpçiligimiz bilamiz. Yaqinda bir rivoyatni öqib qoldim. Ibn Sino har kuni bemorlarni qabul qilayotib navbat bir yigitga yetib kelganida uni çetlab ötar ekan. Kunlardan bir kun yigitning onasi u yotgan töşak yoniga bir kosa qatiq qöyib, öz yumuşlari bilan band bölibdi. Yigit kosadagi qatiqqa tikilib yotsa, şiftdan bir ilon tuşib, qatiqqa zahrini soçibdi. Jonidan töygan yigit alam bilan kosadagi zaharlangan qatiqni jon-jahdi bilan içib yuboribdi. Ammo biroz ötmay, özini yaxşi seza boşlabdi. Soat ötgani sayin u soğayibdi. Ertasiga ança öziga kelib, yana Ibn Sino qabuliga boribdi. Bu safar ham tabib uni çetlab ötibdi. Ajablangan yigit unga eʼtiroz bildiribdi. Şunda alloma:
- Siz keça va avvallari kelganingizda dardingizga davo yöq edi. Şuning uçun sizni körmagandim. Çunki men sizga töşak yoniga qatiq qöyiş, unga ilon zahar solişi, bu qatiqni siz içişingiz kerakligini ayta olmas edim-da. Ammo taqdir sizga bu inoyatni yetkazdi. Endi sizga tabibning keragi yöq. Siz mutlaqo soğsiz. Bugun şuning uçun sizni çetlab ötdim, – debdi.
Bu rivoyatda Abu Ali ibn Sinoning naqadar mohir, ziyrak va dono tabib ekanligi öz aksini topgan. Mana şunday allomalar yaşab ötgan yurtning vorislari ham zukko, ziyrak, bilimli bölişlari şart.
Sevara ISMOILOVA,
Amudaryo akademik litseyi öquvçisi.
(Foto - http://xabardor.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶