FAOL XOTIN-QIZLAR — JAMIYaT TARAQQIYoTI GAROVI
"Insoniyat tarixi şundan guvohlik beradiki, ming yillar davomida har qaysi jamiyatning madaniy darajasi va maʼnaviy barkamolligi ayollarga bölgan munosabat bilan belgilanadi. Ayniqsa, ayollarga şarqona ehtirom va eʼzoz biz uçun ibratli merosdir”, degan edi Birinçi Prezidentimiz Islom Karimov.
Darhaqiqat, ayolni uluğlaş, xotin-qizlarning jamiyatdagi nufuzini oşiriş, ularning davlat qurilişidagi iştirokini taʼminlaş siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy jihatdan katta ahamiyatga ega. Şu sababli istiqlol yillarida ayollar masalasida 80 dan ortiq xalqaro andozalardagi milliy hujjatlar qabul qilindi.
Konstitutsiyamizning 46-moddasida "Xotin-qizlar va erkaklar teng huquqlidirlar”, deb belgilab qöyilgan. Asosiy Qomusimizda belgilangan konstitutsiyaviy qoidalar huquqiy tusdagi bir qator hujjatlar turkumida ham öz ifodasini topdi. Bu hujjatlar xotin-qizlarga taʼlim olişi va kasbiy tayyorgarlikda, mehnat qilişda, mehnat uçun haq olişda va xizmatda, ijtimoiy-siyosiy va madaniy faoliyatida teng imkoniyatlar berilişidan, ayollar mehnatini muhofaza qiliş va soğliğini saqlaş böyiça maxsus çora-tadbirlar körilişidan, mehnatning onalik bilan uyğunlaştirilişi imkoniyatini beradigan şart-şaroit yaratilişidan, onalik va bolalikni huquqiy muhofaza qiliş, moddiy va maʼnaviy qöllab-quvvatlaş, şu jumladan, homilador ayollar va onalarga haq tölanadigan taʼtil hamda boşqa imtiyozlar berilişidan iboratdir.
Maʼlumki, fuqarolarning ijtimoiy-siyosiy jarayonlardagi faol iştiroki fuqarolik jamiyatini barpo etişning muhim omillaridan biridir. Şu bois mamlakatimizda aholi, xususan, xotin-qizlarning siyosiy-huquqiy savodxonligini oşiriş, davlat va jamiyat boşqaruvida faol iştirokini taʼminlaşga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Bu bejiz emas. Çunki fuqarolik jamiyatini şakllantiriş jarayonida ayollarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oşiriş barkamol avlod tarbiyasida xotin-qizlarga keng imkoniyatlarni yaratiş, demokratik qadriyatlarni amalda röyobga çiqariş kabi vazifalar bilan çambarças boğliqdir.
Mamlakatimiz BMT tomonidan qabul qilingan ayollar huquq va erkinliklarini taʼminlaşga oid 70 dan ortiq xalqaro hujjat va xalqaro şartnomalarga qöşilgan. BMTning Xotin-qizlar huquqlari kamsitilişining barça şakllariga barham beriş töğrisidagi konventsiyasi, Xotin-qizlarning siyosiy huquqlari töğrisidagi, Xalqaro mehnat taşkilotining Onalikni muhofaza qiliş töğrisidagi, Mehnat va bandlik sohasida kamsitişlar töğrisidagi konventsiyalar şular jumlasidandir.
Milliy saylov qonunçiligimizga muvofiq, siyosiy partiyalar tomonidan hokimiyat vakillik organlariga saylovlarda deputatlikka nomzodlarni körsatişda xotin-qizlar uçun 30 foizlik kvota belgilangani bunga yorqin misoldir. Bunday imkoniyatlar samarasida ayollar mamlakatimizda amalga oşirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarda, siyosiy jarayonlarda faol iştirok etayotir. Konstitutsiyamizning 117-moddasida xotin-qizlarning hokimiyat vakillik organlariga saylaş va saylaniş huquqi mustahkamlangani esa muhtarama ayollarimizning ijtimoiy-siyosiy faolligini yanada oşirişda huquqiy asos bölib xizmat qilmoqda.
Joriy yilning 4-dekabr kuni bölib ötadigan Özbekiston Respublikasi Prezidenti saylovida ham xotin-qizlarning faol iştirok etişini taʼminlaş böyiça qator çoralar amalga oşirilmoqda. Jumladan, Markaziy saylov komissiyasi tomonidan 2016-yil 7-oktyabrda Özbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik köriş davrida saylovçilar huquqiy madaniyatini yanada yuksaltiriş böyiça ötkaziladigan tadbirlar dasturi tasdiqlangan bölib, dasturning ijrosini taʼminlaş maqsadida joylarda qator tadbirlar ötkazilmoqda.
Darhaqiqat, jamiyatni yanada yangilaş va demokratlaştiriş fuqarolarning saylov huquqi amalga oşirilişi bilan ham uzviy boğliq. Şu bois saylov jarayonining barça bosqiçidan saylovçilarning xabardor bölişi, ularning huquqiy madaniyatini, şu jumladan, xotin-qizlarning ijtimoiy faolligini oşiriş muhim hisoblanadi. Bu esa ularning saylov töğrisidagi qonun hujjatlariga tölaqonli rioya qilişlari va saylov kuni öz xohiş-irodalarini erkin ifodalaşlarini taʼminlaydi.
Yuqorida nomi tilga olingan Dastur doirasida işlab çiqilgan "Xotin-qizlarning saylovlardagi iştiroki” mavzuida tarğibot tadbirlarini taşkil qiliş va ötkaziş böyiça çora-tadbirlar rejasiga binoan, bugungi kunda xotin-qizlarning huquqiy va saylov madaniyatini yuksaltirişga qaratilgan taşviqot işlari izçil amalga oşirilmoqda.
Işonamizki, bu kabi çora-tadbirlar natijasida ayol-qizlarimizning ijtimoiy-siyosiy faolligi yanada oşadi hamda yurt taqdiriga, mamlakatimiz kelajagiga daxldorlik hissi bilan joriy yilgi saylovlarda faol iştirok etib, özlari tanlagan munosib nomzodlarga ovoz beradilar. Zero, xotin-qizlarning har jabhada faolligi – jamiyat taraqqiyotining garovidir.
Maryam AHMEDOVA,
tuman hokimi örinbosari, Xotin-qizlar qömitasi raisi, Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesi deputati.
(Foto - http://uza.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶