RAQAMLI TELEVIDENIYe yangi imkoniyatlar eshigini ochadi

Istiqlol yillarida mamlakatimizda ommaviy axborot vositalari, xususan, tele- va radiokanallarni rivojlantirish Prezidentimiz rahnamoligida amalga oshirilayotgan islohotlarning muhim yoʻnalishlaridan biriga aylandi. Soʻnggi yillarda koʻrilgan qator chora-tadbirlar natijasida televideniye va radioning zamonaviy texnik bazasi yaratildi. Telekoʻrsatuvlarni tayyorlash va tarqatish jarayoniga zamonaviy televizion uskuna va media-texnologiyalar izchillik bilan joriy etilmoqda. Bu esa mamlakatimiz aholisining nafaqat badiiy jihatdan, balki, texnik tomondan ham mukammal tele- va radiodasturlardan bahramand boʻlishiga zamin yaratmoqda.

Yaqin tarixga nazar tashlasak, 1981-yilning kuzida tumanimizga birinchi marta televizion signallarni uzatish moslamasi oʻrnatilib, yurtdoshlarimiz markaziy tele- va radiokanallarni ancha sifatli tarzda qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlgan edilar. Mazkur markazning televizion signallarni tarqatish moslamasi hozirgi Amudaryo qishloq xoʻjalik kasb-hunar kolleji binosining ustida – 15 metrlik balandlikda joylashgan edi.

Televizion signallar sifatini oshirish maqsadida 1992-yilda Mangʻit shahrida zamonaviy radio-televizion stantsiyasi qurilib, foydalanishga topshirildi.

Ilgarilari stantsiyamiz orqali uzatiladigan televizion signallar radio-rele liniyasi orqali qabul qilib olinar edi. 2005-yilda tumanimizga shisha tolali kabel yotqizilishi natijasida bu jarayon ancha yengillashib, shaharlararo aloqa liniyalari orqali amalga oshiriladigan boʻldi. Qolaversa, shisha tolali kabel yotqizilishi nafaqat televizion signallarni qabul qilish jarayonini osonlashtirdi, balki, tumanimiz aholisining zamonaviy telefon aloqasi, internet va boshqa xizmatlardan foydalanishiga imkoniyat yaratdi.

2006-yilda sohada yana bir ijobiy oʻzgarish roʻy berib, televizion stantsiyadagi uskunalar zamonaviysiga almashtirildi. Yangi rusumdagi, Xitoyda ishlab chiqarilgan analog signal tarqatish uskunalarini ishlatish tartibi, ulardan foydalanish yoʻriqnomalarini oʻrganish uchun 2006-yilda Xitoyning Shanxay shahrida xizmat safarida boʻlib qaytdim. Endilikda markazimiz orqali uzatilayotgan signallarning sifat darajasi ancha oshdi. Shuningdek, bu jarayonda ishlatiladigan uskunalar yuqori sifatga egaligi sababli bugungi kungacha beminnat xizmat qilib kelmoqda.

Hozirgi kunda balandligi 50 metr boʻlgan teleminoraga oʻrnatilgan nominal qiymati 100 Vt kuchlanishdagi analog tizimli uzatkichlar orqali "Oʻzbekiston”, "Sport”, "Yoshlar” va "Qoraqalpogʻiston” telekanallari, shuningdek, "Mahalla”, "Oʻzbekiston”, "Yoshlar” va "Qoraqalpogʻiston” radiokanallari retranslyatsiya qilib kelinmoqda. 2010-yilda esa yana bir quvonchli voqea roʻy berdi – Amudaryo telekanali ishga qoʻshilib, stantsiyamizdagi 10 Vt kuchlanishli teleuzatkichdan efirga uzatila boshlandi.

Dastlab haftasiga 3 kun, har bir chiqishda 2 soatdan efirga uzatila boshlangan telekanal dasturlari 2014-yilning 21-martidan boshlab, haftasiga 5 kun, har chiqishda 3-3,5 soatdan efirga uzatila boshlandi.

2016-yilning avvalidan boshlab esa telekanal dasturlarining davomiyligi har chiqishda 5 soatga yetkazildi. Shuningdek, dasturlarni ilgarigidek kompakt disklarda DVD-pleyerlar orqali uzatish usulidan voz kechilib, zamonaviy kompyuter majmuasi orqali efirga uzatish yoʻlga qoʻyilgani video-tasvir va ovoz signallarining tiniqlik darajasini ancha oshirdi.

Maʼlumki, keyingi yillarda muhtaram Yurtboshimiz rahbarligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini jamiyat va davlat boshqaruvi faoliyatining barcha sohalariga keng joriy etish hamda ulardan samarali foydalanish, telekommunikatsiya infratuzilmasi, maʼlumotlarni  uzatish tarmoqlarini modernizatsiya qilish borasida keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Davlatimiz rahbarining 2012-yil 17-apreldagi qarori bilan tasdiqlangan "Oʻzbekiston Respublikasida raqamli televideniyega texnik va texnologik oʻtish boʻyicha Davlat dasturi” asosida mamlakatimiz hududini raqamli televideniye koʻrsatuvlari bilan qamrab olishni kengaytirish hamda raqamli televideniyega bosqichma-bosqich oʻtish boʻyicha amaliy ishlar olib borilmoqda. Davlat dasturi doirasida 2016–2017 yillarda mamlakatimiz boʻyicha 84 ta yuqori kuchlanishdagi uzatgichlar oʻrnatilishi va shuning natijasida mamlakatimiz yirik aholi maskanlarining 90 foizining raqamli televideniye bilan qamrab olinishi nazarda tutilgan.

Dasturga asosan joriy yilning 1-choragida Mangʻit radio-televizion stantsiyasiga ham yuqori kuchlanishdagi 2 ta raqamli uzatkich uskunalari keltirildi.

Shu kungacha tumanimiz aholisi Nukus yoki Urganch shaharlarida joylashgan radiotelevizion stantsiyalardan kelayotgan signallarni qabul qilib kelayotgan edi. Albatta, bunday uzoq masofadan kelayotgan signalni tutish uchun qabul qiluvchi moslamalar – antennalar ancha baland joylashishi talab etiladi. Qolaversa, bu signallarning sifati kafolatlanmaydi.

Ushbu uzatkichlarni mamlakatimiz mustaqilligining 25 yillik bayramigacha oʻrnatib, ishga tushirish rejalashtirilmoqda. Buning natijasida tumanimiz aholisi 1 KVt kuchlanishda ishlovchi teleuzatkichlar orqali yuqori sifat va tiniqlikdagi kafolatli televizion signallarni qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlishadi. Eng asosiysi, Amudaryo telekanalini ham raqamli formatda, yuqori tiniqlikda, tumanimizning barcha hududlariga kafolatli tarzda uzatish imkoniyati yaratiladi. Bu esa doimo yangilikka intiluvchi tumanimiz ahlining sevimli telekanali – Amudaryo televideniyesi tahririyati uchun katta imkoniyatlar eshigini ochadi. Darvoqe, yaqinda, 12-17-iyun kunlari Oʻzbekistonning turli hududlarida joylashgan radio-televizion stantsiyalarning texnik xodimlari qatori men ham yangi raqamli texnologiyalarning ishlash tamoyillarini oʻrganish, ularni ekspluatatsiya qilish boʻyicha bilim va koʻnikmalarga ega boʻlish maqsadida Yaponiyaning Fukusima shahrida xizmat safarida boʻldim. Shu yerda internetdagi amunews.uz veb-saytidan "Zamin” informatsion dasturini kuzatib bordim. Hamrohlarim olis Yaponiyada turib, tumanimiz yangiliklarini koʻrayotganimga hayrat va havas bilan qarashdi. Fursatdan foydalanib, telekanal tahririyatini, barcha matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlarini kasb bayrami bilan chin qalbimdan tabriklayman!