RAQAMLI TELEVIDENIYe yangi imkoniyatlar eşigini oçadi
Istiqlol yillarida mamlakatimizda ommaviy axborot vositalari, xususan, tele- va radiokanallarni rivojlantiriş Prezidentimiz rahnamoligida amalga oşirilayotgan islohotlarning muhim yönalişlaridan biriga aylandi. Sönggi yillarda körilgan qator çora-tadbirlar natijasida televideniye va radioning zamonaviy texnik bazasi yaratildi. Telekörsatuvlarni tayyorlaş va tarqatiş jarayoniga zamonaviy televizion uskuna va media-texnologiyalar izçillik bilan joriy etilmoqda. Bu esa mamlakatimiz aholisining nafaqat badiiy jihatdan, balki, texnik tomondan ham mukammal tele- va radiodasturlardan bahramand bölişiga zamin yaratmoqda.
Yaqin tarixga nazar taşlasak, 1981-yilning kuzida tumanimizga birinçi marta televizion signallarni uzatiş moslamasi örnatilib, yurtdoşlarimiz markaziy tele- va radiokanallarni ança sifatli tarzda qabul qiliş imkoniyatiga ega bölgan edilar. Mazkur markazning televizion signallarni tarqatiş moslamasi hozirgi Amudaryo qişloq xöjalik kasb-hunar kolleji binosining ustida – 15 metrlik balandlikda joylaşgan edi.
Televizion signallar sifatini oşiriş maqsadida 1992-yilda Manğit şahrida zamonaviy radio-televizion stantsiyasi qurilib, foydalanişga topşirildi.
Ilgarilari stantsiyamiz orqali uzatiladigan televizion signallar radio-rele liniyasi orqali qabul qilib olinar edi. 2005-yilda tumanimizga şişa tolali kabel yotqizilişi natijasida bu jarayon ança yengillaşib, şaharlararo aloqa liniyalari orqali amalga oşiriladigan böldi. Qolaversa, şişa tolali kabel yotqizilişi nafaqat televizion signallarni qabul qiliş jarayonini osonlaştirdi, balki, tumanimiz aholisining zamonaviy telefon aloqasi, internet va boşqa xizmatlardan foydalanişiga imkoniyat yaratdi.
2006-yilda sohada yana bir ijobiy özgariş röy berib, televizion stantsiyadagi uskunalar zamonaviysiga almaştirildi. Yangi rusumdagi, Xitoyda işlab çiqarilgan analog signal tarqatiş uskunalarini işlatiş tartibi, ulardan foydalaniş yöriqnomalarini örganiş uçun 2006-yilda Xitoyning Şanxay şahrida xizmat safarida bölib qaytdim. Endilikda markazimiz orqali uzatilayotgan signallarning sifat darajasi ança oşdi. Şuningdek, bu jarayonda işlatiladigan uskunalar yuqori sifatga egaligi sababli bugungi kungaça beminnat xizmat qilib kelmoqda.
Hozirgi kunda balandligi 50 metr bölgan teleminoraga örnatilgan nominal qiymati 100 Vt kuçlanişdagi analog tizimli uzatkiçlar orqali "Özbekiston”, "Sport”, "Yoşlar” va "Qoraqalpoğiston” telekanallari, şuningdek, "Mahalla”, "Özbekiston”, "Yoşlar” va "Qoraqalpoğiston” radiokanallari retranslyatsiya qilib kelinmoqda. 2010-yilda esa yana bir quvonçli voqea röy berdi – Amudaryo telekanali işga qöşilib, stantsiyamizdagi 10 Vt kuçlanişli teleuzatkiçdan efirga uzatila boşlandi.
Dastlab haftasiga 3 kun, har bir çiqişda 2 soatdan efirga uzatila boşlangan telekanal dasturlari 2014-yilning 21-martidan boşlab, haftasiga 5 kun, har çiqişda 3-3,5 soatdan efirga uzatila boşlandi.
2016-yilning avvalidan boşlab esa telekanal dasturlarining davomiyligi har çiqişda 5 soatga yetkazildi. Şuningdek, dasturlarni ilgarigidek kompakt disklarda DVD-pleyerlar orqali uzatiş usulidan voz keçilib, zamonaviy kompyuter majmuasi orqali efirga uzatiş yölga qöyilgani video-tasvir va ovoz signallarining tiniqlik darajasini ança oşirdi.
Maʼlumki, keyingi yillarda muhtaram Yurtboşimiz rahbarligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini jamiyat va davlat boşqaruvi faoliyatining barça sohalariga keng joriy etiş hamda ulardan samarali foydalaniş, telekommunikatsiya infratuzilmasi, maʼlumotlarni uzatiş tarmoqlarini modernizatsiya qiliş borasida keng kölamli işlar amalga oşirilmoqda.
Davlatimiz rahbarining 2012-yil 17-apreldagi qarori bilan tasdiqlangan "Özbekiston Respublikasida raqamli televideniyega texnik va texnologik ötiş böyiça Davlat dasturi” asosida mamlakatimiz hududini raqamli televideniye körsatuvlari bilan qamrab olişni kengaytiriş hamda raqamli televideniyega bosqiçma-bosqiç ötiş böyiça amaliy işlar olib borilmoqda. Davlat dasturi doirasida 2016–2017 yillarda mamlakatimiz böyiça 84 ta yuqori kuçlanişdagi uzatgiçlar örnatilişi va şuning natijasida mamlakatimiz yirik aholi maskanlarining 90 foizining raqamli televideniye bilan qamrab olinişi nazarda tutilgan.
Dasturga asosan joriy yilning 1-çoragida Manğit radio-televizion stantsiyasiga ham yuqori kuçlanişdagi 2 ta raqamli uzatkiç uskunalari keltirildi.
Şu kungaça tumanimiz aholisi Nukus yoki Urganç şaharlarida joylaşgan radiotelevizion stantsiyalardan kelayotgan signallarni qabul qilib kelayotgan edi. Albatta, bunday uzoq masofadan kelayotgan signalni tutiş uçun qabul qiluvçi moslamalar – antennalar ança baland joylaşişi talab etiladi. Qolaversa, bu signallarning sifati kafolatlanmaydi.
Uşbu uzatkiçlarni mamlakatimiz mustaqilligining 25 yillik bayramigaça örnatib, işga tuşiriş rejalaştirilmoqda. Buning natijasida tumanimiz aholisi 1 KVt kuçlanişda işlovçi teleuzatkiçlar orqali yuqori sifat va tiniqlikdagi kafolatli televizion signallarni qabul qiliş imkoniyatiga ega bölişadi. Eng asosiysi, Amudaryo telekanalini ham raqamli formatda, yuqori tiniqlikda, tumanimizning barça hududlariga kafolatli tarzda uzatiş imkoniyati yaratiladi. Bu esa doimo yangilikka intiluvçi tumanimiz ahlining sevimli telekanali – Amudaryo televideniyesi tahririyati uçun katta imkoniyatlar eşigini oçadi. Darvoqe, yaqinda, 12-17-iyun kunlari Özbekistonning turli hududlarida joylaşgan radio-televizion stantsiyalarning texnik xodimlari qatori men ham yangi raqamli texnologiyalarning işlaş tamoyillarini örganiş, ularni ekspluatatsiya qiliş böyiça bilim va könikmalarga ega böliş maqsadida Yaponiyaning Fukusima şahrida xizmat safarida böldim. Şu yerda internetdagi amunews.uz veb-saytidan "Zamin” informatsion dasturini kuzatib bordim. Hamrohlarim olis Yaponiyada turib, tumanimiz yangiliklarini körayotganimga hayrat va havas bilan qaraşdi. Fursatdan foydalanib, telekanal tahririyatini, barça matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlarini kasb bayrami bilan çin qalbimdan tabriklayman!
Farhod KAMOLOV,Manğit radio-televizion stantsiyasi boşliği.
(Foto: http://static.norma.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶