YaŞIL MAYDONLARNI SAQLAŞ VA KÖPAYTIRIŞ – DOLZARB VAZIFA
Atrof-muhitga ekologiyaning salbiy taʼsirini kamaytirişda ösimlik qoplami – çor-atrofimizning kökalamzorlaştirilişi, yaʼni "yaşil” himoya qatlami muhim ahamiyatga ega.
Ösimliklar atmosferani çang va ifloslantiruvçi moddalardan tozalaydi, insonning maqbul yaşaş muhitini yaratadi va taʼminlaydi. Şaharlarda tabiiy hududlar – örmon massivlari, suv havzalarini saqlaş, ösimliklar bilan qoplangan maydonlarni köpaytiriş muhim vazifa sanaladi.
Mustaqillik yillarida Özbekistonda şahar va aholi punktlarining zamonaviy qiyofasini yaratiş, arxitekturasini yaxşilaş böyiça salmoqli işlar amalga oşirildi. Bunda uşbu hududlarni kökalamzorlaştirişga alohida eʼtibor qaratilmoqda.
Şu nuqtai nazardan, yangi tahrirdagi "Ösimlik dunyosini muhofaza qiliş va undan foydalaniş töğrisida”gi qonun loyihasini işlab çiqiş lozimligini davr taqozo etmoqda. Amaldagi qonun ayrim muammolarni yuzaga keltirayotgan bir qator kamçiliklarga ega. Masalan, undagi "ösimlik dunyosi obʼektlari” tuşunçasining talqini ösimliklarning xilma-xil turlarini asraş nuqtai nazaridan ularning biologik xususiyatlarini töliq qamrab olmagan. Botanika, dendrologiya boğlari va boşqa ösimlik dunyosi obʼektlarini muhofaza qiliş va ulardan foydalanişni tartibga soluvçi normalar mustahkamlanmagan. Yangi tahrirdagi qonunning qabul qilinişi va amalga oşirilişi atrof-muhitni muhofaza qiliş va tabiiy resurslardan oqilona foydalaniş tizimini takomillaştirişga, tabiiy ösimliklar va ularning ösiş muhitini, yovvoyi holda ösuvçi va manzarali daraxtlar majmualarini saqlaşga, örmon fondi yerlaridan taşqaridagi ösimlik dunyosi obʼektlaridan oqilona va barqaror foydalanişni taʼminlaşga, milliy qonunçilikka xalqaro normativ-huquqiy hujjatlar, şuningdek şartnoma va konventsiyalarning ösimlik dunyosini muhofaza qiliş va undan foydalaniş sohasida xalqaro amaliyotda keng qöllanilayotgan normalarini implementatsiya qilinişiga, huquqni qöllaş amaliyoti samaradorligini oşirişga, huquq-tartibotni taʼminlaşga hamda ösimlik dunyosini muhofaza qiliş, undan foydalaniş va takror yetiştiriş sohasidagi huquqbuzarliklar uçun yuridik va jismoniy şaxslarning javobgarligini kuçaytirişga xizmat qiladi.
Mamlakatimiz hududlarida tabiiy-iqlim şaroitlarning turli tumanligi va özgaruvçanligi arxitektura obʼektlarini loyihalaş va amalga oşirişda şahar muhitining mikroklimatik rejimini tahlil qilişni taqozo etadi. Arxitektorlarning vazifasi hududning mahalliy iqlim şaroitlariga passiv holda moslaşiş emas, balki atrof muhitning tabiiy şaroitlaridagi mavjud kamçiliklarni bartaraf etuvçi samarali tadbirlarni işlab çiqişdan iboratdir.
Şahar va qişloqlardagi yaşil maydonlarning saqlanişi va köpaytirilişi şovqin va issiqlik taʼsiri darajasini pasaytirişni, mikroiqlimni yaxşilaşni taʼminlaydi, insonlarning faol dam olişi uçun imkoniyatlarni yaratişga ham xizmat qiladi.
Mamlakatimizda tabiiy ösimlik dunyosini saqlaş uçun amalga oşirilayotgan çora-tadbirlarni uşbu jarayonlarga fuqarolik jamiyatini keng jalb qilgan holda izçil röyobga çiqariş har bir fuqaroning maqbul atrof-muhitga bölgan huquqi printsipini mustahkamlaşga hamda tabiiy resurslardan kelgusi avlodlarga ziyon yetkazmagan holda oqilona foydalanişga qaratilgandir.
Jumanazar ATOJONOV,
Zafar XANIYaZOV,
Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunçilik palatasi deputatlari.
(Foto - http://sensorika.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶