20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 19:24
Jamiyat 👁 2,447

TÖY - DABDABABOZLIK DEGANI...MI?

TÖY - DABDABABOZLIK DEGANI...MI?

Keksalarimiz har gal duoga qöl oçganida "Töylarga yetkazsin, xonadonimiz, yurtimizda töyu tomoşalar köp bölsin!” - degan tilaklarni aytişadi.

Haqiqatan ham osoyişta, farovon elga töylar yaraşadi. Yaxşi niyat bilan elga dasturxon yozib, ikki yoşning nikoh bazmini yoru döstlar davrasida nişonlaşning gaşti ham özgaça. Şundanmi, yurtdoşlarimiz oilada farzand tuğildimi, yiğadi, yiğinadi, sandiğini sarpoyu sepga töldiradi. Nihoyat, vaqti kelib, el-ulusning duosini oladi. Bu ajdodlarimizdan meros qadriyat hisoblanadi. Töy – katta hayotga qadam qöyayotgan yoş oila uçun – ostona demakdir. Biroq töyning ham öz qonun-qoidalari, meʼyoru talablari bor, özbekning udumini, tutumini yaxşi bilgan qariyalar, köpni körgan kayvoni onaxonlar söziga kirib, yöl-yöriğiga könib, bir töy qiling-çi, şunda amin bölasizki, töy degani tasir-tusur musiqayu, tökin dasturxon yozişdan iborat emas. Aksinça, u – ezgu talaklar, niyatlar izhor qilinadigan fayzli bazm, qadimiy udumlarmizning mumtoz namoyişi, katta hayot ostonasida kelin-kuyovga oq fotiha!

Bundan köp yillar avval töylari ötgan aka-opalarimiz ayni damda hayotidagi öşa eng quvonçli kun haqidagi sohir xotiralar bilan yaşayotgan bölişsa ajabmas. Bugun-çi? Bugun töy bazmi tugaşi bilan tantana tasviri tuşirilgan videotasmani qölimizga olib, ekran qarşisida tomoşa qilişimiz mumkin. Bu tasvirlar kelin-kuyovning nevarayu çevaralari qöliga ham yetib borsa, ajab emas. Şunday ekan, nega töylarimizning tartibli, gözal ötişi uçun qayğurmasligimiz kerak?

Afsuski, bu mavzu köp bor gapirildi, matbuotda yoritildi. Biroq sezilarli amaliy natijalar közga taşlanayotgani yöq.

Bir töy bazmida qatnaşdim. Kelinning ham, kuyovning ham ota-onalari bamaʼni insonlar ekan. Biroq undagi "tomoşalar” köpçilikning hafsalasini pir qildi: töyda iştirok etayotgan sanʼatkorlar taklifi bilan, kelin-kuyov bazm yakuniga qadar bir neça marta davraga çiqib, xorij udumlariga taqlidan, valsga tuşişdi. Kelinning egnidagi yelkayu yoqasi oçiq töy libosi esa köpçilikni uyatga qöygani ham, taassufli hol. Şu zaylda davom etayotgan şodiyona, yoş-yalanglar tilida aytganda, naqd diskotekaga aylandi.

Töy - azaliy qadriyatlarimizning bir bölagi, dedik. Şunday ekan, töylarning tartibli ötkazilişi va bunda kimga qaçon söz berilişi oldindan kelişilişi maqsadga muvofiq, nazarimizda. Söz olgan odam maʼniliroq biron gap aytsa mayli, mast holda yarim soatlab yiğilganlarning asabini buzsa, tantananing fayzu mazmuniga putur yetişi, şubhasiz.

Yana bir gap. Bugun töy-tantanalar tumandagi taniqli sanʼatkorlarning böş kunlariga qarab belgilanişi urfga aylandi. Çunki, taniqli sanʼatkor iştirokiga qarab töyga baho berilar ekan. Qolaversa, kuçli şovqin, quloqni qomatga keltiruvçi qöşiqlar ostida ötayotgan bunday tantanalar insonlar salomatligiga ham jiddiy taʼsir körsatayotir. Bundan taşqari, töy kuni turnaqator maşinalarda kelinni olib keliş "odat”idan qanday naf? Axir ana şunday "tadbir”lar oqibatida yöl harakati hodisalari, hatto, ölim bilan boğliq holatlar sodir bölayotgani heç birimizga sir emas.

Vaholanki, 1998 yil 28-oktyabrda muhtaram Prezidentimizning Farmoni qabul qilingan edi. Uşbu hujjatda töy-marosimlarda dabdababozlik, şuhrat-parastlik, öz-özini köz-köz qiliş, isrofgarçilikka yöl qöyilayotgani taʼkidlanib, bunday holatlarning oldini olişga qaratilgan qator vazifalar belgilangan edi. Yurtboşimizning Farmoni qabul qilinganidan keyin, bir neça yillar vaqt ötgan bölsa-da, u hamon bugungi kunning dolzarb masalasi bölib turibdi.

Şundan kelib çiqib, aholi örtasida tuşuntiriş-tarğibot işlari amalga oşirilmoqda. Mahalla oqsoqollari ulamolar, kayvonilar tomonidan töy-haşamlarni ixçamlaştiriş, tartibli ötkaziş çoralari körilmoqda.

Biroq, afsuski ayni paytda barça töyu bazmlar uşbu mezonlar asosida ötkazilyapti, deb bölmaydi. Eng yomoni oddiy maʼrakalarda ham ana şunday dabdababozlikka, isrofgarçilikka yöl qöyilayotgani, açinarli. Tabiiyki, bunday salbiy holatlarga çek qöyiş uçun tegişli mutasaddilar, fuqarolar yiğinlari raislari, köçaboşilar hamda keng jamoatçilik yanada faol va jonkuyar bölişi lozim.

Diniy idora xodimlari, fuqarolar yiğini raislari va diniy maʼrifat va maʼnaviy-axloqiy tarbiya masalalari böyiça maslahatçilarining urf-odat va marosimlarni tartibga solişdagi rollari, vakolatlari va imkoniyatlari kengdir. Ular turli marosimlarni ötkazişda "Maslahatli iş tarqamas”, "Tejamkorlik – farovon turmuş garovi” ekanligini, mahalladoşlariga tuşuntira olişlari kerak böladi. Bunda turli manbalar, mavjud hayotiy tajribalar ularga qöl keladi. Masalan, töylardagi ortiqça sarf-xarajatlar, umuman isrofgarçilikning zararlari xususida Alloh taolo Qurʼoni Karimning "Aʼrof” surasi, 31-oyatida: "Yeb-içinglar va lekin isrof qilmanglar” – deganini uqtiriş zarur. Payğambarimiz (s.a.v.) bir hadislarida: "Har qanday isrof haromdir” deb, isrof qilişdan qatʼiy qaytarganliklari töğrisida har bir mahalladoş xabardor bölişi muhimdir

Har işning meʼyori yaxşi, deydi donolarimiz. Zero, meʼyor tartibga boşlaydi, tartibli iş esa heç qaçon yomon bölmagan. Töy – quvonçli tadbir. Undan kutilgan maqsad-muddao ham ezgu va xayrlidir. Şunday ekan, töylarimizning tartibli ötişiga nima yetsin?!

Gavhar ÇIMBAYÇIYeVA, "Mahalla” xayriya jamoat fondi Amudaryo tuman bölinmasi boşqaruvi boş mutaxassisi

(Foto - http://old.adolat.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026