КОНСТИТУЦИЯМИЗ – ЯНГИ ҚОРАҚАЛПОҒИСТОННИ ҚУРИШДА МУҲИМ АҲАМИЯТ КАСБ ЭТАДИ
Бу йил Қорақалпоғистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганига 30 йил тўлади. Ушбу Конституция юртимизда амалга оширилаётган демократик ислоҳотларнинг ҳуқуқий асоси, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилишнинг кафолати бўлиб келмоқда.
Қорақалпоғистон Республикасининг Конституцияси 1993 йили 9 апрель куни қабул қилинган. Бугунги кунга қадар унга бир неча марта ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиб, такомиллаштирилди. Жумладан, 2021 йил 12 февраль куни ўтказилган Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг ўн бешинчи сессиясида “Қорақалпоғистон Республикасининг Конституциясига ўзгаришлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Қорақалпоғистон Республикасининг Қонуни қабул қилиниб, мазкур қонун асосида Конституцияга бир қатор ўзгартиш ва қўшимчалар киритилган эди. Конституциянинг 2-моддасидаги, 15-модданинг иккинчи бўлимидаги ҳамда 36-моддаси матнидаги «одамлар» деган сўз «шахслар» деган сўз билан алмаштирилди. 70-модданинг 11-банди, шунингдек, 103 ва 104-моддалар олиб ташланди.
Ўзбекистоннинг янгиланаётган Конституциявий лойиҳасида ҳам Қорақалпоғистон Республикаси аҳолиси кўтарган барча таклифлар ҳар томонлама инобатга олинди. Ҳудуднинг ўзига хос этник, маданий хусусиятлари, миллий урф-одат ва қадриятлари, алоҳида ҳуқуқий мақомини эътиборга олиб янгиланаётган Конституцияда Қорақалпоғистоннинг давлат тузилиши ва сиёсий тизими билан боғлиқ бирорта модда ўзгармади. Конституциянинг бутун матни янгиланаётганлиги инобатга олиниб, фақат моддаларнинг тартиб рақами ўзгартирилди. Конституциянинг моддалари 27 тага кўпайгани, ҳозирда 155 тани ташкил қилаётгани сабабли олдинги 70-75-моддалар лойиҳада тегишинчи 85-90-моддалар сифатида келтирилмоқда.
Янгиланаётган Асосий Қомусимиз лойиҳасида Оролбўйи масаласи Конституция даражасига олиб чиқилгани нафақат шу ҳудудда яшовчи фуқаролар, балки бутун Ўзбекистон аҳолиси учун муҳим аҳамиятга эга. Янгиланаётган Конституцияга кўра эндиликда Оролбўйи минтақасининг экологик тизимини муҳофаза қилиш ҳамда тиклаш, минтақани ижтимоий ва иқтисодий жиҳатдан ривожлантириш юзасидан чоралар кўриш давлат аҳамиятидаги янада муҳим масала сифатида мустаҳкамланади.
Қисқача айтиладиган бўлса, Янги Ўзбекистон ва Янги Қорақалпоғистонни биргаликда қуришда, шу юрт ҳудуди ҳар жиҳатдан ривож топишида, аҳолиси фарвон ҳаёт кечиришида Янгиланаётган Конституция ва Қорақалпоғистон Конституцияси муҳим аҳамият касб этади.
Қ.Атамурадов, Фуқаролик ишлари бўйича Амударё суди раиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
