ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ КОНСТИТУЦИЯСИНИНГ 28 ЙИЛЛИГИ КЕНГ НИШОНЛАНДИ

Қорақалпоғистон Республикаси Конституцияси 1993 йил 9 апрель куни қабул қилинган. Жамият пойдевори, тараққиёт асоси бўлган Қомусимизнинг 28 йиллиги муносабат билан 9 апрель куни Қорақалпоғистон Республикасининг барча ҳудудларида, жумладан Амударё туманида ҳам катта тадбир ўтказилди.

Тумандаги 9-сонли Болалар мусиқа ва санъат мактабида бўлиб ўтган тантанали маросимда туман ҳокими Султонбой Йўлдашев, секторлар раҳбарлари, Жиноят ва Фуқаролик ишлари бўйича туман судлари, Адлия бўлими, маъмурий органлар, корхона-ташкилотлар масъуллари иштирок этдилар. Тадбирни туман ҳокими Султонбой Йўлдашев очиб берди ва ҳаммани ушбу байрам билан қутлади.

Таъкидланганидек, Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши томонидан 1992 йил 8 декабрда мустақил давлатимизнинг янги Конституциясини қабул қилган эди. Ўзбекистондаги ана шундай катта ижтимоий, сиёсий ва буюк тарихий воқеадан сўнг, Қорақалпоғистонда ҳам Конституция лойиҳаси устида ишлашга киришилди. 1993 йилнинг февраль ойида бўлиб ўтган конституциявий комиссиянинг навбатдаги мажлисида Асосий қонуннинг лойиҳаси кўриб чиқилди ва унинг қарори билан лойиҳа Қорақалпоғистон Республикаси Олий Кенгаши Президиуми муҳокамасига ҳавола қилинди.

Конституция лойиҳаси 1993 йил 7 мартда республика газеталарида чоп этилди. Ундан олдин, 1993 йил 1 мартда Қорақалоғистон Республикаси Олий Кенгаши Президиумининг мажлисида “Қорақалпоғистон Республикаси XII чақириқ 12-сессиясини чақириш тўғрисида”ги Фармон қабул қилган эди. Унинг кун тартибида кўриладиган масалалардан бири Қорақалпоғистон Республикаси Конституциясининг лойиҳаси тўғрисидаги масала эди. Конституция лойиҳаси муҳокамасида Қорақалпоғистоннинг кўпчилик фуқаролари ҳамда турли жамоат бирлашмалари, давлат ташкилотлари фаол қатнашдилар.

Юртимизда амалга оширилаётган демократик ислоҳотларнинг ҳуқуқий асоси, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилишнинг кафолати бўлган Қорақалпоғистон Республикасининг Конституцияси шу тариқа 1993 йилнинг 9 апрелида қабул қилинди. Мазкур Конституцияга бугунга қадар бир неча марта ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритилиб, такомиллаштирилди.

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг 2019 йил 29 июндаги XXVI сессиясида қабул қилинган қонунга кўра, Конституцияга янгидан ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди. Мазкур ўзгартириш асосан давлатимизда амалга оширилаётган суд-ҳуқуқ ислоҳотлари билан боғлиқ бўлиб, 105-моддаси Қорақалпоғистон Республикаси маъмурий суди ҳақидаги қоидалар билан тўлиқтирилди. Шундан сўнг, Конституциямиз 121 моддадан иборат бўлди.

Шунингдек, 2021 йил 12 февраль куни ўтказилган Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг ўн бешинчи сессиясида “Қорақалпоғистон Республикасининг Конституциясига ўзгаришлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Қорақалпоғистон Республикасининг Қонуни қабул қилиниб, мазкур қонун асосида Конституцияга бир қатор ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Жумладан, Қорақалпоғистон Республикаси Конституциясининг 2-моддасидаги, 15-модданинг иккинчи бўлимидаги ҳамда 36-моддаси матнидаги «одамлар» деган сўз «шахслар» деган сўз билан алмаштирилди. 70-модданинг 11-банди, шунингдек, 103 ва 104-моддалар олиб ташланди.

Туман ҳокими ўз нутқида асосий қонунимиз – Қорақалпоғистон Республикаси Конституциясининг барча моддаларида дунёда умумэътироф этилган тамойиллар, халқаро ҳуқуқ нормалари ва бошқа бир қатор халқаро ҳужжатлардаги умуминсоний тамойиллар мазмуни мужассам этилганига кенг тўхталди.

Қорақалпоғистон Республикасида Конституция қабул қилинган 9 апрель санаси умумхалқ байрами сифатида белгилангани, бу байрамни халқимиз давлатимиздаги адолатни, қонун устуворлигини ҳис қилган ҳолда эркин демократик фуқаролик жамият, ҳуқуқий давлат қуриш йўлидаги ишончли қадам ташлаган кун сифатида ҳар йили тантанали равишда нишонланиб келинаётгани таъкидлаб ўтилди.

Қорақалпоғистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганининг 28 йиллигига бағишланган тадбир туман Маданият бўлими томонидан тайёрланган мусиқий дастур билан давом эттирилди. Бўлим ҳаваскорлари томонидан ижро этилган Ватан мадҳи ҳақидаги шеър ва қўшиқлар, дилрабо рақслар барчага байрамона кайфият улашди.

О. Худойберганова.