Ичимлик суви таъминоти соҳасида жамоатчилик ва давлат назорати кучайтирилмоқда

Аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш ва оқова сув хизматларини сифатли ташкил этиш – аҳоли саломатлиги ва турмуш фаровонлигининг асосий омилидир. Ўзбекистон Республикасининг “Ичимлик суви таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тўғрисида”ги Қонуни бу борадаги ишларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишга хизмат қилади. Мазкур қонун нафақат давлат органларига, балки фуқаролар, маҳаллалар ва жамоат ташкилотларига ҳам ушбу жараёнда фаол иштирок этиш ҳуқуқини берди.

Қонун ижросини таъминлаш ҳамда жамоатчилик назоратини янги босқичга олиб чиқиш мақсадида 2025 йил 14 январь куни Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси ҳамда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланган эди. Мазкур ҳужжат республика аҳолисини сифатли коммунал хизматлар билан қамраб олиш, соҳадаги ислоҳотлар ижросини таъминлашда ўзаро саъй-ҳаракатларни бирлаштиришни кўзда тутади.

Ушбу ҳамкорлик доирасида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудий назорат қилиш инспекциясининг Ичимлик сувдан оқилона фойдаланиш ва сотишни мувофиқлаштириш ҳамда оқова сув хизматларидан фойдаланиш бўлими ходимлари томонидан кенг қамровли ўрганиш ва тарғибот ишлари амалга оширилмоқда.

Инспекция ходимлари “Қорақалпоқ сув таъминоти” акциядорлик жамияти Амударё тумани филиали масъул ходимлари билан ҳамкорликда туманнинг Чойкўл овули ва Гулзор маҳалласида мониторинг тадбирларини ўтказдилар. Ўрганишларнинг асосий мақсади – истеъмолчиларнинг сувдан фойдаланиш қоидаларига риоя этишини текшириш ва хизмат сифатини баҳолашдан иборат.

Ўрганиш жараёнида мазкур маҳаллалар аҳолиси томонидан сув таъминоти юзасидан жиддий эътирозлар келиб тушмади. Хусусан, авария ҳолатларининг ўз вақтида бартараф этилаётгани, ичимлик сувининг белгиланган босимда ва вақтида берилиши, шунингдек, сув сифатининг стандарт талабларига жавоб бериши бўйича ижобий фикрлар билдирилди.

Шу билан бирга, маҳаллаларда назорат тадбирлари давомида аҳоли ўртасида сувдан оқилона ва тежамкор фойдаланиш маданиятини оширишга алоҳида эътибор қаратилди. Истеъмолчиларга сув таъминоти корхонаси билан тузилган шартнома шартларига қатъий амал қилиш, тўлов интизоми ва сувни исроф қилмаслик юзасидан зарур тавсиялар берилди.

Айтиш жоизки, Инспекция томонидан 2025 йилнинг ўтган 10 ойи давомида амалга оширилган ишлар таҳлили соҳада тартиб-интизомни кучайтириш бўйича тизимли чоралар кўрилаётганидан далолат беради. Жумладан, Инспекция ва Маҳаллалар уюшмаси ўртасидаги меморандумга асосан, январь-октябрь ойларида республика бўйлаб 204 та овул ва маҳаллаларда ўрганишлар ўтказилган.

Аҳоли саломатлигини асраш мақсадида Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан ҳамкорликда ичимлик сувидан жами 1911 та намуна олиниб, лаборатория текширувлари натижасида 37 та ҳолатда сув сифатининг миллий стандарт талабларига жавоб бермаслиги аниқланган ва тегишли чоралар кўрилган.

Республика ҳудудидаги 280 та бюджет ташкилотида ичимлик сувидан фойдаланиш қоидаларига риоя этилиши ўрганилганида, 40 та ҳолатда камчиликлар аниқланиб, раҳбарларга кўрсатмалар берилган. Қоидабузарликка йўл қўйган 9 нафар масъул ходимга нисбатан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг тегишли моддасига асосан жами 9,3 миллион сўмлик жарималар солинган.

Маҳаллаларда ўтказилган тадбирлар давомида 325 нафар истеъмолчи билан қонуний шартномалар расмийлаштирилишига эришилиб, 1309 нафар аҳоли қонуний сув истеъмолчиси мақомига эга бўлган. Ер ости сув захираларини муҳофаза қилиш мақсадида 239 та қудуқнинг санитария муҳофаза зоналари ҳолати текширилиб, аниқланган 24 та камчилик юзасидан кўрсатмалар берилган ҳамда 3 нафар фуқарога жами 3,3 миллион сўм миқдорида маъмурий жарималар расмийлаштирилган.

Бу каби кенг қамровли назорат ва тарғибот тадбирлари нафақат соҳада қонун устуворлигини таъминлашга, балки энг муҳими – аҳолига етказиб берилаётган ичимлик сувининг сифати ва хавфсизлигини кафолатлашга хизмат қилиши шубҳасиз.