Yer munosabatlari sohasida olib borilayotgan huquqiy islohotlar – aholi manfaatlariga xizmat qiladi
Yer umummilliy boylikdir, Özbekiston Respublikasi xalqi hayoti, faoliyati va farovonligining asosi sifatida undan oqilona foydalaniş zarur va u davlat tomonidan muhofaza qilinadi.
Özbekiston Respublikasi Yer kodeksida bayon etilganidek, yer töğrisidagi qonun hujjatlarining asosiy vazifalari hozirgi va kelajak avlod manfaatlarini közlab yerdan ilmiy asoslangan tarzda, oqilona foydalaniş va uni muhofaza qilişni, tuproq unumdorligini tiklaş va oşirişni, tabiiy muhitni asraş va yaxşilaşni, xöjalik yuritişning barça şakllarini teng huquqlilik asosida rivojlantiriş uçun şaroit yaratişni, yuridik va jismoniy şaxslarning yer uçastkalariga bölgan huquqlarini himoya qilişni taʼminlaş maqsadida yer munosabatlarini tartibga solişdan, şuningdek bu sohada qonuniylikni mustahkamlaşdan iborat.
Sönggi yillarda yer bilan boğliq munosabatlarni samarali tartibga soliş, yerlarni muhofaza qilişni takomillaştiriş, yerga oid nizolarni oldini oliş, bu borada fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilişni takomillaştiriş, yer sohasidagi huquqbuzarliklar uçun javobgarlikni kuçaytirişga oid muhim qonunçilik hujjatlari qabul qilindi.
Jumladan, Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 27-avgustdagi 543-sonli «Yer uçastkalarini davlat va jamoat ehtiyojlari uçun doimiy foydalanişga ajratişning maʼmuriy reglamentini tasdiqlaş töğrisida»gi qarori bilan «Yer uçastkalarini davlat va jamoat ehtiyojlari uçun doimiy foydalanişga ajratişning maʼmuriy reglamenti» tasdiqlanib, uşbu reglamentga köra yer uçastkasini davlat va jamoat ehtiyojlari uçun doimiy foydalanişga ajratiladigan holatlar röyxati, yer uçastkasini doimiy foydalanişga ajratiş uçun materiallarni tayyorlaş tartibi, yer uçastkasi ajratiş materiallarini vakolatli organlar bilan kelişiş tartibi, Qoraqalpoğiston Respublikasi Vazirlar Kengaşi, viloyatlar va Toşkent şahar hokimliklari tomonidan yer uçastkasini doimiy foydalanişga ajratiş töğrisida qaror qabul qiliş tartibi belgilab berilib, Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 16-noyabrdagi 911-son qarori bilan tasdiqlangan «Yer uçastkalari olib qöyilişi va olib qöyilayotgan yer uçastkasida joylaşgan köçmas mulk obʼektlari mulkdorlariga kompensatsiya beriş tartibi töğrisida»gi nizomga özgartirişlar kiritilib, noturarjoy obʼekti egallab turgan yer uçastkasi olib qöyilgan taqdirda — tomonlarning kelişuviga köra mulkdorga öşa yoki boşqa tumanda (şaharda) joylaşgan maydoni avvalgi noturar joy obʼektining umumiy maydonidan kiçik bölmagan noturar joy obʼekti mulk qilib berilişi, egalik qiliş, doimiy foydalaniş yoki vaqtinçalik foydalaniş huquqida tegişli bölgan yer uçastkasi olib qöyilgan taqdirda — uşbu huquq egasiga maydoni avvalgisiga teng bölgan boşqa yer uçastkasi berilişi bilan boğliq normalar çiqarildi.
Şuningdek, bir qator Özbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlari qatorida Vazirlar Mahkamasining «Yer uçastkalari beriş va yakka tartibdagi uy-joy quriş uçun yer uçastkalariga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qiliş huquqini realizatsiya qilişning zamonaviy va şaffof mexanizmlarini joriy etiş böyiça qöşimça çora-tadbirlar töğrisida» 2019-yil 28-yanvardagi 63-sonli qarori ham öz kuçini yöqotdi.
Yerga oid munosabatlarni tartibga soliş yuzasidan qabul qilingan uşbu normativ-huquqiy hujjatlar yer uçastkalarini ajratişning barça uçun teng, şaffof va bozor tamoyillariga asoslangan tartibini joriy etiş, yerga oid mulkiy va huquqiy munosabatlarda barqarorlikni taʼminlaş, yerlarni muhofaza qiliş, yer egalarining mulkiy huquqlarini kafolatlaşga xizmat qiladi deb hisoblaymiz.
J.Aymaganbetova, Qoraqalpoğiston Respublikasi maʼmuriy sudi sudyasi

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶