AYoLLARNI REABILITATsIYa QILIŞ VA MOSLAŞTIRIŞ AMUDARYo TUMANLARARO MARKAZDA DAVRA SUHBATI ÖTKAZILDI
Davlatimiz rahbari taşabbusi bilan mamlakatimizda xotin-qizlarning öz imkoniyatlarini tölaqonli röyobga çiqarişlari uçun barça şart-şaroitlarni taʼminlaş davlat siyosati darajasiga kötarildi. Özbekiston tarixida ilk bor 2019-yilda “Xotin-qizlar va erkaklar uçun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari töğrisida”gi va “Xotin-qizlarni tazyiq va zöravonlikdan himoya qiliş töğrisida”gi Qonunlar qabul qilindi. Uşbu Qonun hujjatlari xotin-qizlarni turmuşda, iş joylarida, taʼlim muassasalarida va boşqa joylarda tazyiq va zöravonlikdan himoya qiliş sohasidagi munosabatlarni ham tartibga soladi. Tazyiq va zöravonlikni boşidan ötkazgan şaxslarni himoya qiliş, jamiyatda ayollarga nisbatan tazyiq va zöravonlikning har qanday şakliga murosasiz muhitni qaror toptirişga xizmat qiladi.
Yurtimizda, ayniqsa zörlik işlatişdan jabr körgan şaxslarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş hamda öz joniga qasd qilişning oldini oliş respublika markazi negizida Oila va xotin-qizlar qömitasi huzuridagi Ayollarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş respublika markazi va uning hududiy bölimlari ham taşkil etilgani bu boradagi eʼtiborga loyiq işlardan biri böldi. Avvallari jamoatçilik asosida faoliyat yuritgan markaz tumanlararo muassasaga aylantirilganidan keyin davlat tomonidan moliyalaştirildi.
Ayni paytda Qoraqalpoğiston Respublikasi hududiy markazi va namunali tumanlararo markazlar faoliyat yuritmoqda. Qoraqalpoğiston Respublikasining 4 ta tumani qamrab olingan markazdan biri Amudaryoda taşkil etilgan bölib, ayni paytda tazyiq va zöravonlikdan jabr körgan, öz joniga suiqasd qilgan yoki öz joniga qasd qilişga moyilligi bölgan xotin-qizlarga anonim tarzda şoşilinç tibbiy, psixologik, ijtimoiy, pedagogik, huquqiy va boşqa yordamlar körsatib kelinmoqda.
Joriy yilning 3-iyun kuni Oila va xotin-qizlar qömitasi huzuridagi Ayollarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş Qoraqalpoğiston Respublikasi Amudaryo namunali tumanlararo markazida ötkazilgan davra suhbatida hududiy bölim rahbari Sayyora Nosirova, tumanlararo markaz direktori Gavxar Çimbayçiyeva, ijtimoiy xodim Inkar Yesenova, tumandagi şahar maktablarining psixologlari hamda Ayollar daftari röyxatiga kiritilgan xotin-qizlar iştirok etişdi.
Davra suhbatida masʼullar markaz faoliyati bilan bir qatorda Özbekiston Respublikasining 2023-yil 11-apreldagi “Xotin-qizlar va bolalar huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini işonçli himoya qiliş tizimi yanada takomillaştirilişi munosabati bilan ayrim qonun hujjatlariga özgartiş va qöşimçalar kiritiş töğrisida”gi 829-sonli Özbekiston Respublikasi Qonunining mazmun-mohiyati tuşuntirildi.
Şuningdek, uşbu Qonun bilan Jinoyat va Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi Kodekslarga kiritilgan özgartirişlar bilan tajovuzkorlarni javobgarlikka tortiş orqali ayollarni oiladagi zöravonlikdan himoya qiliş mumkinligi, endi jinsiy zöravonlikda ayblanganlar muddatidan ilgari şartli ozod qilinmasligi, jazosi yengiliga almaştirilmasligi, jinsiy zöravonlikka uçragan şaxslarning yoş çegarasi bekor qilinganligi, jinoyatçining muayyan joylarga borişi taʼqiqlanişi, voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy zöravonlikni sodir etgan şaxslarning bolalarga taʼlim-tarbiya berişi, bolalar bilan bevosita işlaşni nazarda tutuvçi faoliyat turlari bilan şuğullanişi taʼqiqlanganligi, bundan taşqari, ularga nisbatan maʼlum miqdordagi jarimalar va qamoq jazolari ham belgilanganligi xususida töxtalib ötildi.
Davra suhbatidan keyin markaz faoliyatida yaqindan yordam berib kelayotgan umumtaʼlim maktablarining psixologlariga, jumladan, 27-sonli maktab psixologi Mavluda Törayeva, 36-sonli maktab psixologi Şohista Abdullayeva, 87-sonli maktab psixologi Öğiljon Davlatovalarga hududiy bölim tomonidan faxriy yorliq va esdalik sovğalari topşirildi. Şuningdek, tadbir sönggida Ayollar daftariga kiritilgan xotin-qizlar iştirokida psixologik trening hamda ularning muammolari tinglanib, murojaatlari yuzasidan sayyor qabul ötkazildi.
Xulosa qilib aytganda, Özbekiston Respublikasi Qonunining maqsadi xotin-qizlarni tazyiq va zöravonlikning barça şakllaridan himoya qiliş sohasidagi munosabatlarni tartibga solişdan iborat.
Zero, jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltiriş, tazyiq va zöravonlikka doir murosasizlik muhitini yaratiş böyiça saʼy-harakatlarni doimiy ravişda izçil amalga oşiriş sodir etilayotgan zöravonlikning kamayişiga olib kelişi aniq.
Inson huquq va erkinliklarini, qonuniy manfaatlarini taʼminlaşga ustuvor ahamiyat qaratilayotgani natijasida oilaga, ayol zotiga bölgan munosabat özgarib, ularga hurmat-ehtirom körsatiş hayotimizning maʼno-mazmuniga, asosiy maqsadiga aylandi. Ayol gözal bölsa – olam gözal, ayol baxtli bölsa – oila, butun jamiyat baxtli böladi. Bugun Özbekistonda yaşayotgan har bir ayol, çin maʼnoda baxtli. Zero, ularning huquq va erkinliklari qonunlar bilan mustahkamlangan.
Gavhar ÇIMBAYÇIYeVA, Ayollarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş Qoraqalpoğiston Respublikasi Amudaryo namunali tumanlararo markazi direktori.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶