SUD HOKIMIYaTI ORGANLARI FAOLIYaTI RAQAMLAŞTIRILADI
Mamlakatimizda sönggi yillarda sudlar faoliyatida zamonaviy texnologiyalari keng joriy etiş böyiça amalga oşirilgan tadbirlar fuqarolar va tadbirkorlik subʼektlariga öz huquqlari va manfaatlarini himoya qiliş uçun sudga murojaat qilişni erkinlaştiriş, umuman odil sudlovga erişişni oşiriş hamda sudlar faoliyatida oçiqlik va şaffoflikni taʼminlaş imkonini bermoqda.
Sudlar tomonidan fuqarolar va tadbirkorlarga körsatiladigan interaktiv xizmatlar turini kengaytiriş böyiça işlarni jadallaştiriş, sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlaştiriş, sudlar va boşqa idoralar örtasida maʼlumot almaşinuvini yaxşilaş maqsadida joriy yilning 3-sentyabr kuni Özbekiston Respublikasi Prezidentining «Sud hokimiyati organlarini faoliyatini raqamlaştiriş çora-tadbirlar töğrisida»gi PQ-4818-sonli Qarori qabul qilindi.
Şu örinda sudlar faoliyatida zamonaviy texnologiyalari keng joriy etilişi Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 30-avgustdagi PQ-3250-son qarori bilan tasdiqlangan 2017 — 2020-yillarda Sudlar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etiş dasturi asosida amalga oşirilib, mazkur dasturning ijrosi natijasida sudlarga masofadan turib murojaat qiliş, sud majlislarida videokonferentsaloqa tizimidan foydalanib iştirok etiş, sudyalar örtasida işlarni avtomatik tarzda taqsimlaş, sud qarorlarini Internet tarmoğida eʼlon qiliş, ijro hujjatlarini elektron şaklda majburiy ijroga yuboriş tizimlari joriy etilganligini eʼtirof etiş zarur.
Qarorga köra quyidagilar sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlaştirişning keyingi bosqiçdagi vazifalari etib belgilandi:
fuqarolar va tadbirkorlik subʼektlariga körsatiladigan interaktiv elektron xizmatlar turlarini kengaytiriş, har bir murojaatni körib çiqiş jarayonining onlayn kuzatib borilişini taʼminlaş, sud binolarida interaktiv xizmatlardan erkin foydalaniş imkoniyatini yaratiş;
sudlarda odil sudlovni amalga oşiriş uçun zarur bölgan maʼlumotlarning tezkorlik bilan olinişini taʼminlaş uçun vazirliklar, idoralar va boşqa taşkilotlar bilan elektron maʼlumotlar almaşinuvini yanada kengaytiriş;
maxsus axborot dasturlarini joriy etiş orqali sudyalar hamjamiyati organlari faoliyatining oçiqligi va şaffofligini taʼminlaş;
sud majlislarida masofadan turib, jumladan mobil qurilmalar va elektron hamkorlikning boşqa şakllari orqali iştirok etiş imkoniyatini kengaytiriş, şuningdek iş böyiça taraflar uçun sud qarorlarini onlayn tarzda oliş imkoniyatini yaratiş;
sudning axborot tizimlari, maʼlumotlar bazalari va boşqa dasturiy mahsulotlari axborot va kiberxavfsizligini taʼminlaş, xizmat axborotlari va maʼlumotlarini kompleks himoya qiliş böyiça çoralarni kuçaytiriş.
Şuningdek Qarorga bilan quyidagilarni nazarda tutuvçi 2020 ― 2023-yillarda sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlaştiriş dasturi (keyingi örinlarda ― Dastur) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlandi:
2021-yil 1-yanvardan boşlab barça sudlarda sud majlislarini iş böyiça taraflarning iltimosnomasi va raislik qiluvçining roziligi bilan audioyozuvdan foydalangan holda qayd etib boriş hamda sud majlislari bayonnomalarini uşbu tizimdan foydalangan holda şakllantiriş;
2021-yil 1-iyuldan boşlab apellyatsiya va kassatsiya instantsiyasi sudlarida işlarni sudyalar örtasida avtomatik ravişda taqsimlaş;
2021-yil 1-oktyabrdan boşlab barça iştirokçilarni sud majlislarining vaqti va joyi haqida «SMS» xabar orqali bepul asosda xabardor qiliş;
2022-yil 1-yanvardan boşlab sud qarorlarini iş böyiça taraflarga onlayn tarzda, ularning iltimosnomasi böyiça esa qoğoz şaklida taqdim etiş;
2022-yil 1-iyulga qadar sud hokimiyati organlari faoliyatida, şu jumladan fuqarolar va tadbirkorlik subʼektlariga odil sudlovga erişişda qulaylik yaratiş maqsadida 10 ga yaqin interaktiv xizmatlar körsatişni yölga qöyiş;
2023-yil 1-yanvardan boşlab sud işlarini davlat arxiviga elektron şaklda topşiriş va qabul qiliş;
sudlar, Sudyalar oliy kengaşi hamda Sudyalar oliy maktabida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari infratuzilmasini yanada yaxşilaş.
Sudlarning axborot tizimlarini davlat organlari va taşkilotlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qiliş böyiça «yöl xaritasi» (keyingi örinlarda ― «Yöl xaritasi») 2-ilovaga muvofiq tasdiqlanib, unga köra 28 ta davlat organlari va taşkilotlari, şu jumladan Özbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasi, Boş vazirining Tadbirkorlar murojaatlarini körib çiqiş qabulxonalari axborot tizimlarini Oliy sudning axborot tizimiga bosqiçma-bosqiç ulaş, sudlar tomonidan davlat organlari va taşkilotlariga taqdim etiladigan maʼlumotlarni elektron şaklda yuboriş, muayyan işni köriş jarayonida zarur bölgan maʼlumotlar va hujjatlarni fuqarolarni ovora qilmagan holda sudlar tomonidan bevosita davlat organlari va taşkilotlaridan elektron şaklda oliş kabi tadbirlarni amalga oşiriş nazarda tutilmoqda.
Şu örinda taʼkidlaş lozim, Oliy sud axborot tizimi bilan davlat organlari va taşkilotlarining axborot tizimlarini integratsiya qiliş orqali jismoniy va yuridik şaxslar haqidagi mavjud maʼlumotlar sudlarning elektron sörovi böyiça bepul asosda taqdim etiladi.
B.K. KTAYBEKOV, Beruniy tumanlararo iqtisodiy sudining raisi

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶