Fizika fan oyligida bellashuv oʻtkazildi

Bugungi taraqqiyot zamonida har bir sohada katta yutuq va ulkan marralar koʻzlanib, salmoqli ishlar olib borilmoqda. Barcha sohalar qatorida taʼlim yoʻnalishidagi keng koʻlamli islohotlarni ham alohida eʼtibor bilan tilga olish joiz. Ayni paytda har bir fanni mukammal oʻqitishni tashkil qilish hamda ularning sohadagi yutuqlarini sezilarli darajada oshirish maqsadida Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan yil oylari fanlar kesimida taqsimlanib, fan oyliklarini tashkil qilish va amalda joriy etish orqali samarali natijalarga erishilmoqda.

Fan oyligi doirasida tumanimizdagi 30-sonli umumtaʼlim maktabida fizika fanidan 7-sinflar oʻrtasida bellashuv oʻtkazildi. Mazkur bellashuvni oʻquvchilarning fizika faniga boʻlgan qiziqishlarini yanada oshirish, ularning shu davrgacha fan yuzasidan olgan bilimlarini sinovdan oʻtkazish maqsadida maktabning yosh, yuqori bilim hamda salohiyatga ega boʻlgan, ijodkor, izlanuvchan oʻqituvchilaridan biri boʻlgan Gulasal Xalillayeva tashkil qildi.

Tadbirda maktabning 7-sinf oʻquvchilaridan iborat “Arximed”, “Yosh bilimdonlar”, “Nyuton” jamoalari fizika fani boʻyicha bellashdilar. Bellashuv “Tanishtirish”, “Krossvord yechish”, “Formulalar bilimdoni”, “Masalalar yechish”, “Savol-javob” shartlari asosida qizgʻin tarzda oʻtkazildi.

Aytish joizki, fizika, kimyo, biologiya fanlari eksperimental fan boʻlganligi sababli, nazariy olgan bilimlarini amaliyotda qoʻllash koʻnikma va malakalarini hosil qilish hamda dars jarayonida oʻquv-laboratoriya jihozlaridan, koʻrgazmali tajribalardan unumli foydalanish alohida oʻrin tutadi. Qolaversa, oʻquvchilarning boʻsh vaqtlaridan unumli foydalanish, fanni oʻzlashtirish samaradorligini oshirish, tafakkurini yuksaltirish uchun mazkur fanlar oʻqitilishida toʻgarak mashgʻulotlarini tashkil qilish hamda masalalar yechish texnologiyalariga eʼtiborni qaratish ham yaxshi natija beradi. Shuningdek, oʻquvchilarni ushbu fanlardan mustaqil va ijodiy fikrlashga, tabiiy fanlarning turmush va texnikadagi ahamiyatini bilishga oʻrgatish, xalq xoʻjaligida ulardan qoʻllanish haqida tushunchalar berish ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Bellashuvning tanishtiruv shartida oʻquvchilar buyuk fizik olimlar haqida qiziqarli maʼlumotlar berdilar. Oʻquvchilar taʼkidlaganlaridek, ingliz fizigi va matematigi, klassik mexanikaning asoschisi Isaak Nyuton nafaqat fizika, balki butun ilm-fan tarixidagi eng mashhur olimlardan biri hisoblanadi. Isaak Nyutonning ilm-fanga, xususan matematika, fizika faniga qoʻshgan hissasi benihoyat ulkandir. U fizika va matematika fanlariga juda koʻplab qonunlarni va nazariyalarni kiritdi. Hayoti davomida fan sir-sinoatlarini, harakat va tortishish qonunlarini, butun olam tortishish qonuni, yorugʻlik qonuniyatlari, yorugʻlikning tarqalishini oʻrgandi.

Shuningdek, oʻquvchilar biz buyuk qomusiy olimlarning ajdodi ekanligimizni, ajdodlarimiz fizika taraqqiyotida ham oʻchmas iz qoldirganligini faxr bilan eʼtirof etdilar. Xususan, eng mashhur fizik olimlaridan biri Abu Rayhon Beruniy oʻzining aniq ilmiy qarashlari orqali turli narsalarning ogʻirligini, yerning hajmini oʻlchash, shafaqning xususiyatlarini, quyosh tutilishi va boshqa tabiiy hodisalarni oʻrganishga muyassar boʻlganligini taʼkidladilar.

Darhaqiqat, Abu Rayhon Beruniyning ilmiy kashfiyotlari oldida gʻarbliklar ham hayron qolgan. Hatto sharqshunoslardan Edvard Saxu Beruniy zakovati haqida hayratlanib: «U tarixdagi eng ulkan aql egasidir», deb yozgan. Beruniyning narsalar zichligini oʻrganish boʻyicha yasagan uskunasi bu sohadagi eng birinchi asbob hisoblanadi.

Bellashuv juda qizgʻin, bahs-munozaraga boy boʻldi. Oʻquvchilar oʻzlarining bilimdon, topqir, chaqqon, epchil ekanliklarini namoyish qilishdi. Bellashuvning “Krossvord yechish” shartida 7-“V” sinf oʻquvchilarining “Nyuton” jamoasi, “Formulalar bilimdoni” shartida 7-“B” sinfning “Yosh bilimdon” jamoasi, “Savol-javob” shartida 7-“A”sinfning “Arximed” jamoasi yuqori koʻrsatkichlarni qoʻlga kiritishdi.

Musobaqaning yakuniy natijalariga koʻra 7-“A”sinfning “Arximed” jamoasi gʻoliblikni qoʻlga kiritdi.

Charos Arslonova.