Hayal-qızlar huqıqlarınıń kemsitiliwiniń barlıq formalarına shek qoyıw

Ɵzbekstan Respublikasında hayal-qızlardıń huqıqıy qorǵawın belgilewshi nızamshılıq qatarına Ɵzbekstan Respublikasınıń «Hayal-qızlardı basım hám zorlıqtan qorǵaw haqqında»ǵı nızamı bolıp yesaplanadı.

Zorlıq, bul hayal-qızlarǵa qarata fizikalıq, ruwhıy, jınısıy yamasa ekonomikalıq tásir ɵtkiziw yamasa bunday tásir ɵtkiziw sharaların qollaw menen qorqıtıw arqplı olardıń ɵmiri, den-sawlıǵı, jınısıy qol qatılmaslıǵı, abirayı, qádir-qımbatı hámde nızam menen qorǵalatuǵın basqa huqıqları hámde yerkinliklerine tásir yetetuǵın nızamǵa muwapıq bolmaǵan háreket (háreketsizlik)te sáwlelenedi.

Ɵzbekstan Respublikasınıń «Hayal-qızlardı basım hám zorlıqtan qorǵaw haqqında»ǵı nızamında zortıqtıń tɵrt túri belgilengen:

• Ruwhıy zorlıq
• Fizikalıq zorlıq
• Jınısıy zorlıq
• Ekonomikalıq zorlıq

Basım hám zorlıqtan qorǵaw degende, hayal-qızlardıń ɵmiri, den-sawlıǵı ushın payda bolǵan qáwipti saplastırıw, tezlik penen is-ilajlardı kɵriwdi talap yetetuǵın turmıslıq jaǵdaylar júz bergende  hayal-qızlardıń qáwipsizligin támiyinlew, sonday aq, jábirkeshke qarata basım ɵtkizgen hám zorlıq islegen shaxstıń tákiraran nızamsız is-háreketlerine jol qoymaw maqsetinde ekonomikalıq, sotsiallıq, huqıqıy, hɵlkemlestiriwshi, psixologiyalıq hám basqada formadaǵı keshiktirip bolmaytuǵın is-ilajlar sisteması túsiniledi.

Sonday aq, bul nızam menen milliy nızamshılıǵımızǵa qorǵaw orderi, yaǵnıy basım hám zorlıqtan jábirleniwshige, hayal-qızlarǵa basım ɵtkizirp atırǵan yamasa olarǵa qarata zorlıq islegen shaxsqa yamasa bir topar shaxslarǵa qarata belgilengen tásir sharaların qollanıwına sebep bolatuǵın hújjet túsinigi kirip keldi.

Qorǵaw orderin beriw ishki isler uyımlarınıń wákilligi bolıp yesaplanadı.

İshki isler uyımları basım hám zorlıq haqqındaǵı awızeki yamasa jazba xabar alǵanda bunday háreketlerge shek qoyıw hám olardıń aldın alıw júzesinen keshiktirip bolmaytuǵın jeke tártiptegi is-ilajlardı kɵriwi shárt.

Joqarıda kɵrsetilgenlerden juwmaqlastırıp aytatuǵın bolsaq, bul nızam hayal-qızlardıń huqıqın ámelde támiyinlewde nátiyjeli xızmet yetpekte dep yesaplaymız.

J.Aymaganbetova, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı sudyası