BIR SUD – BIR INSTANTsIYa TAMOYILI JORIY ETILADI

Mamlakatimizda kun tartibiga qoʻyilgan adolatli jamiyat barpo etish, barcha sohalarda adolatni qaror toptirish tamoyili bugun har bir yurtdoshimiz hayotida oʻz ifodasini topmoqda.
Bu jarayonda sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish, fuqaro va tadbirkorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini  ishonchli himoya qilish, odil sudlovga erishish, sudlar mustaqilligini taʼminlash boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlar muhim ahamiyat kasb etadi. Prezidentimiz rahbarligida 2017-yil 13-iyunda sudyalar bilan oʻtkazilgan tarixiy yigʻilishda sudlardagi yillar davomida bartaraf etilmayotgan muammolar tanqidiy muhokama qilinib, ularni bartaraf qilish yuzasidan zarur chora-tadbirlar belgilanishi mustaqil Oʻzbekistonimizda sud-huquq sohasida yangi davrni boshlab berdi.
Sud-huquq tizimini isloh qilish va tartibga solishga oid muhim Farmon, qaror va meʼyoriy hujjatlar qabul qilindiki, sohaning huquqiy asoslari yanada mustahkamlandi. Amalga oshirilayotgan ishlar natijasida odil sudlov jarayonida inson huquqlarini himoya qilish darajasini yangi bosqichga olib chiqdi. Bu boradagi izlanish va islohotlar hali davom etmoqda. Chunki, hayotning oʻzi sud-huquq tizimini dunyo andozalariga yanada yaqinlashtirish, uni turli byurokratik toʻsiqlardan holi qilishni kun tartibiga qoʻymoqda.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining joriy yil 24-iyuldagi “Sudlar faoliyatini yanada takomillashtirish va odil sudlov samaradorligini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni bu boradagi navbatdagi muhim qadam  boʻldi.
Fuqarolarning odil sudlovga erishish darajasini yuksaltirish, ishlarni sudda koʻrish sifatini oshirish hamda xolis,  adolatli  va qonuniy sud qarorlarini qabul qilish uchun taraflarning tengligini va tortishuvchanligini  amalda taʼminlash mexanizmlarini kengaytirishga qaratilgan mazkur Farmon sohada yechimini kutayotgan koʻplab masalalarga oydinlik kiritdi.
Jumladan, Farmonga binoan viloyat darajasidagi fuqarolik, jinoyat va iqtisodiy sudlari birlashtirilib, ularning negizida sudyalarning qatʼiy ixtisoslashuvini saqlab qolgan holda yagona umumyurisdiktsiya sudlari tashkil etiladi.
Sud tizimida ortiqcha sud bosqichlarini bekor qilish orqali “Bir sud – bir instantsiya” tamoyili joriy etiladi.
Apellyatsiya tartibida koʻrib chiqilgan sud qarorlari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudlov hayʼatlari tomonidan kassatsiya tartibida qayta koʻrib chiqiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudlov hayʼatlari tomonidan kassatsiya tartibida koʻrib chiqilgan ishlar boʻyicha chiqarilgan sud qarorlarini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori va oʻrinbosarlari protestiga koʻra kassatsiya tartibida takroran koʻrib chiqish amaliyoti joriy qilinib, sud qarorlarining sifatini oshirish va barqarorligini taʼminlash, sudda har bir ish boʻyicha yakuniy toʻxtamga kelish hamda fuqarolar va tadbirkorlar sarson boʻlishining  oldini olishga  qaratilgan  sud ishlarini nazorat tartibida koʻrish instituti tugatiladi.
Prezidentimiz tomonidan sud-huquq sohasida  belgilab berilgan vazifalarni izchil amalga oshirishga, sudlar shaffofligini taʼminlashga, fuqarolarning odil sudlovga erishish darajasini yuksaltirishga, ishlarni sudda koʻrish sifatini  oshirish hamda xolis, adolatli va qonuniy  sud qarorlarini qabul qilishga, sud hokimiyatini mustaqilligini taʼminlash hamda aholining sudga boʻlgan ishonchi ortishiga xizmat qiladi.

A.Abdukarimov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Jinoyat ishlari boʻyicha sudi sudyasi.