XALQ BILAN MULOQOT OLIY QADRIYaTGA AYLANGANDA yoki xalq bu Vatandir

Xalq davlatdan rozi boʻlganda

Mustaqillik! Men bu otashin soʻzni tilga olganimda koʻz oldimda ona Vatanning betakror manzaralari jonlanadi. Kun sayin chiroy ochayotgan yovonlar, biri-biridan obod, fayzga toʻla xonadonlar, mevalardan shoxlari larzon bogʻlar, bagʻirlari boylikka  kon togʻlar... Bulardan ham eng muhimi, qalbimni toʻlqinlantirib, huzur bagʻishlaydigani – fikri teranlashib, dunyoqarashi tobora shakllanib, oʻz haq-huquqini taniyotgan, ezguliklarga egiz yashayotgan xalq     ongidagi  oʻzgarish.

Oʻzgarish. Yetmish, deymiz-u, balki undan ham koʻp yillar davomida hayotidagi kamchilikni, oʻzgalar tomonidan qoliplashtirilib qoʻyilgan turmush tarzini "taqdir yozigʻi”, "qismatda bori” deb qabul qilib, ezilib, qaddi bukilib yashagan xalqim uchun bu oʻzgarish shon olib keldi, shaʼn ila oriyat tuygʻularini baland qildi. Ana shu tuygʻular silsilasida Oʻzbekiston degan davlat qayta boʻy tikladi, qalblarda ona Vatan, ona Yurt, kindik qoni tomgan tuproqqa cheksiz mehr uygʻondi!

Xalq oʻzini tanigan, oʻzligini anglagan  Kun – oʻzgarishning eng ulugʻ, eng aziz kuni – Mustaqillik har dilga, har uyga, ona yurtning har bir goʻshasiga nur baxsh etdi. Nurki – olamlarni hayratga solgulik!

Ana shu nur ogʻushida oʻz kelajagi tomon intilayotgan xalq hayotga mustaqillik yillarining  har bir lahzasida betakror oʻzgarishlar baxsh etdi. Birinchi Prezidentimiz I.A.Karimov tomonidan olib borilgan puxta oʻylangan davlat siyosati, mustaqillik davrining har bir yilini oʻziga xos nom bilan atab, yillar nomlariga  monand ishlab chiqilgan davlat Dasturlari doirasida amalga oshirilgan mislsiz ezgu ishlar xalq bilan davlatning bir-biriga yaqinlashuviga mustahkam zamin yaratdi. Ana shu zamindan kelib chiqib, muhtaram Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoyev Konstitutsiyamiz qabul qilinganining 24-yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimda 2017-yilga "Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deb nom bergan lahzalar, nazarimda, Oʻzbekiston xalqi uchun unutilmas, tarixiy kun boʻlib qoldi.

Har qanday xayrli ishning qanoti bor, deydilar. Xalqqa yaqin boʻlish, uning dard-u tashvishlari bilan yashash, xalq orasiga kirib borib muammolarini oʻrganish bu – davlatimizning oʻz xalqiga cheksiz hurmat va ehtiromi, eʼtiborining ifodasi boʻldi. Prezident boshchiligidagi hukumat xalq oldidagi burch va masʼuliyatini ado etishga, inson manfaatlarini doimo baland tutishga har lahzada tayyor ekanligidan dalolat edi bu!

Shu kundan boshlab Prezident Sh.M.Mirziyoyev barcha boʻgʻindagi rahbarlarga qatʼiy talab qoʻydilar: xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak!

Juda qisqa fursatda Prezidentimizning bu talabi davlat boshqaruvida kundalik shiorga aylandi va davlat idoralari bilan xalq oʻrtasidagi byurokratik toʻsiqlar olib tashlandi. Yangi, 2017-yil shodiyonalari  arafasida Prezident oʻta muhim, nihoyatda xalqparvar hujjatni imzoladi: "Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmon matbuotda eʼlon qilindi.

Ushbu Farmonga muvofiq mamlakatimizning barcha hududlarida, eng chekka tumanlarda ham Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Xalq qabulxonalari tashkil etilib, xalq bilan erkin, toʻgʻridan-toʻgʻri muloqot qilish uchun barcha zarur sharoitlar yaratildi.

Beixtiyor ulugʻ bobokalonimiz, hazrat Mir Alisher Navoiyning inson koʻnglini Kaʼbaga qiyos etgani yodimga tushadi. Taʼbir joiz boʻlsa, muhtaram Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoyev Oʻzbekiston Respublikasi davlat rahbari sifatidagi ilk faoliyatini inson koʻnglini anglashdan, avaylashdan boshladilar. Prezidentimiz mehr-muruvvatning buyuk timsolini Navoiy darajasida tushunib, insonlarning dard-u tashvishlarini oʻylab yashash, ularning muammolarini shaxsiy muammosi kabi qabul qilish – hazrat Navoiy taʼkidlaganlari kabi Kaʼba vayronligini obod etishdek savob ish deb bildilar.

– Xalq rozi boʻlsa, ishimizda unum va baraka boʻladi, – dedilar Yurtboshimiz barcha boʻgʻindagi rahbarlarga qarata. – Xalq bizdan rozi boʻlsa, Yaratgan ham bizdan rozi boʻladi!

Xalq dardiga oshno Xalq qabulxonasi

Bugungi kunda xalq qabulxonalarida oddiy odamlarning murojaatlari nafaqat tinglanmoqda, balki juda qisqa fursatlarda samarali hal etilmoqda.

– Joriy yilning oʻtgan yetti oyi davomida tumanimizdagi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Xalq qabulxonasiga fuqarolar tomonidan 371 ta murojaat kelib tushdi, – deydi tumanimizdagi Xalq qabulxonasi mudiri Erkin ogʻa Rajabov. – Shundan 122 murojaat Xalq qabulxonasi tomonidan koʻrib chiqildi. 220 tasi tuman hududidagi idora va tashkilotlarga, 29 tasi yuqori tashkilotlarga oʻrganish va muammolarini bartaraf etish uchun havola  etildi. Oʻtgan davr mobaynida 156 ta murojaat  toʻla qanoatlantirildi, 170 nafar fuqaroning murojaatlari atroflicha oʻrganilib, zarur tushuntirishlar berildi.

Darvoqe, bugun xalqimiz dilidagi dard-u tashvishlarini ichiga yutib yoki turli idoralar eshiklarida sargardon boʻlib yurishayotgani yoʻq. Uning dardini tinglovchi, muammolariga yelka tutguvchi qudratli gʻamxoʻr – davlat bor. Bundan ham muhimi, xalq orasiga dadil kirib borib, uning tashvishlariga yelka tutib, ogʻirini  yengil qilmoqqa har lahza shay Prezident bor!

Avvallari haftaning maʼlum bir kunida hokimlar, prokuror yoki sudyalarning  qabul kunlari boʻlardi. Eʼtibor bering, boʻlar edi. Davlat idoralari rahbarlari fuqarolar murojaatlari bilan tanishib, muammolarini hal etishlari uchun bunday, shunchaki (!) "qabul kunlari” hech narsani hal qilmas edi. Prezidentimiz bu kabi "xoʻjakoʻrsin” qabilidagi "qabul kunlari”ga barham berdi. Oddiygina misol, joriy yilning oʻtgan yetti oyi davomida  tumandagi Xalq qabulxonasi tomonidan 390 ta turli mavzudagi tadbirlar oʻtkazilib, xalqning murojaat va takliflari qabul qilindi. Tuman hokimi shaxsan xalq orasiga kirib, ovul va mahalla fuqarolar yigʻinlarida 47-marta sayyor qabullar oʻtkazdi. Tuman prokurori tomonidan oʻtkazilgan 45 ta, IIB boshligʻi tomonidan oʻtkazilgan 44 ta ochiqdan-ochiq muloqotlar, boshqa idora va tashkilotlar rahbarlari ishtirokidagi 247 marta uyushtirilgan yuzma-yuz uchrashuvlar jarayonida tumanimiz aholisi hayotiga oid yechimini kutayotgan muammolarga barham berilganining oʻzi davlat idoralari bilan oddiy mehnatkash xalq oʻrtasida samimiy munosabatlarning mustahkamlanishida muhim omil boʻldi.

Adolat qoʻrgʻoniga aylanayotgan sud

Ana shu samimiy munosabat xalqimiz dilida  kelajakka ishonch, ezgulikka intilish, Vatanga muhabbat tuygʻusini ulgʻaytirdi, mustahkamladi. Nainki oʻz haq-huquqini anglash, himoya qilish, balki hayotiga haqiqat mezonlaridan turib baho berishga oʻrgatdi. Qaysi idorada, qay maʼmurning huzurida qanday soʻz aytishni biladi xalq! Dilda qoniqish bilan shu haqda oʻylarkanman, yaqin oʻtmishdagi bir holat koʻz oldimdan oʻtadi:

... Sud zali. Sudya maslahatchilari bilan oʻz oʻrnini egallagan. Davlat qoralovchisi – prokuror, oqlovchi – advokat, IIB tergovchisi, temir qafasda nari borsa 22-23 yoshlardagi koʻrkam, savlatdor yigit, guvohlar... Zal toʻla. Hamma jarayon boshlanishini kutayotir. Sudya – prokurorga, prokuror – advokatga maʼnoli-maʼnoli nigoh tashlashadi. Maslahatchilar – jim...

Jarayon qizgʻin va bahsli kechdi. Kimsan, Falonchiyevning qarindoshi bilan aytishib, haqiqat talashgan "ayblanuvchi”ning jinoiy ishi "atroflicha” muhokama etildi. Guvohlar, barcha keltirilgan dalillar "ayblanuvchi”ning boʻyniga qoʻyilgan "ayb”ni inkor qilib boʻldi hamki, sudya ajrim chiqarib, sudga yakun yasay demaydi. Advokat jigʻi-biyron, prokurorning parvoyi falak. Shu dam sud zali  eshigida IIB tergov boʻlimi boshligʻi paydo boʻldi-yu, sudya sud boshqa kunga qoldirilishini eʼlon qilib, sud zalini tark etdi. "Ayblanuvchi”ni yana kameraga qamashdi, prokuror va tergovchi sudyaning xonasiga yoʻl oldi. Adolatni tiklash uchun jon kuydirayotgan advokat hayron, guvohlar hayron, ochiq sudda qatnashayotgan «ayblanuvchi»ning yaqinlari norozi. Masalahatchilar...

Toʻgʻrisi, maslahatchilar biron bir fikr aytishdan mahrum. Ular faqat sudya koʻrsatgan joyga imzo qoʻyishni bilisha(r)di, xolos.

Oʻzim guvoh boʻlganim – yaqin oʻtmishdagi aksariyat sudlar ana shunday nohaqliklarni "hadya” etardi jabrdiydalarga. Men oʻzim guvoh boʻlgan oʻsha sudda xalq yoʻq edi, balki haqiqat talashib-talashib, haqiqat eshiklaridan bir qadam ham ichkariga kirolmagan, xoʻrlangan mutelar bor edi. "Bandasining ishi  sudga tushmasin”, – deya yuragini hovuchlab turganlar koʻp edi yaqin-yaqinlargacha. Sababi, ishi sudga tushgan odam boridan, hatto sogʻligidan ayrilardi. Qonunni rezinkaday choʻzaverib, jabrdiydani ham, aybdorni ham ming bora sarson-u sargardon qilguvchilar bor edi yaqin oʻtmishda...

Prezidentimiz Sh.Mirziyoyev tashabbusi bilan ishlab chiqilgan va 2017-yil 7-fevralda tasdiqlangan "Oʻzbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish boʻyicha Harakatlar strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmonga muvofiq mamlakatimiz xalqi hayotida, ayniqsa, sud-huquq sohasida tub islohotlar jarayoni  boshlandi. Prezidentimizning  2017-yil 21-fevraldagi "Oʻzbekiston  Respublikasida sud tizimi tuzilmasini tubdan takomillashtirish va faoliyati samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni mazkur sohadagi davlat siyosatini sifat jihatidan tamoman yangi bosqichga koʻtardi. Shu yilning 13-iyun kuni  sud organlari tizimida odil sudlovni taʼminlash borasidagi ishlarning bugungi ahvoli, muammolar va istiqboldagi vazifalarga bagʻishlangan videoselektor yigʻilishidan keyin Oʻzbekiston Respublikasi sudyalarining Oʻzbekiston xalqiga murojaati qabul qilinganidan dillar taskin topdi, ochigʻi. Nega? Sababi endilikda sud-huquq tuzilmasi bilan oddiy xalq oʻrtasida hech qanday byurokratik toʻsiq boʻlmaydi. Adolatni yuzaga chiqarish uchun sudya ong-u shuurida adolat, tilida haqiqat va yuragida pok insoniy tuygʻular bilan ish yuritishi talab etiladi. Bundan ham muhimi, sudyaning ishiga xalaqit beruvchi toʻsiqlar boʻlmaydi. IIB oʻz ishini, prokuror oʻz vazifasini, advokat oʻz burchini bajaradi. Sudya – odil sudlovni amalga oshirish uchun erkin, mustahkam, adolatli qonunga suyangan holda ish yuritadi!

Sudya odil sudlovni amalga oshirishda qonunni mahkam tutmogʻi talab etilayotgani, uning sudda koʻrgan har qanday ishi qoʻshimcha tergovga qaytarilishiga chek qoʻyilgani fuqarolarning sud idoralarida sarson-sargardon boʻlishining oldini oladi. Endilikda sudyalar fuqarolarni, sud maslahatchilarini mensimay, sudni qoldirishga yoki boshqa kunga koʻchirishga aslo jazm qila olishmaydi!

– Prezidentimiz yana bir oʻta muhim tashabbusni ilgari surdilar, – deydi jinoyat  ishlari boʻyicha tuman sudi raisi Sultonboy Davletmuratov. – Bu – har qaysi sudyaning aholi bilan joylarda oyiga kamida bir marta ochiq va samimiy muloqot muhitini yaratishidir. Albatta, sudyalar bilan xalq oʻrtasidagi bunday ochiq muloqot va samimiy munosabat koʻprigi jamiyatda  qonun ustuvorligini  taʼminlashda muhim omil hisoblanadi.

Xalqimiz, nazarimda, kechagi kundan jiddiy xulosa chiqarib, bugungi kun, balki kelajak orzusi bilan yashash zarurligini anglab yetdi. Prezidentimizning Sudni haqiqiy adolat qoʻrgʻoniga aylantirish borasidagi tashabbusi esa suddan xalqimiz rozi boʻlishiga erishishdir.

– Xalqimiz adolat istab kirgan  eshik – suddan rozi boʻlmogʻi uchun bugun mamlakatimizda yetarli qonuniy asoslar yaratilgan, men ana shu adolatli qonun himoyasida ayni kunda oilam, farzandlarim davrasida ozodlik gashtini surayotirman, – deydi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining 24-yilligi munosabati bilan amnistiya akti qoʻllanilib, jinoiy jazodan ozod etilgan yurtdoshlarimizdan biri. – Adolatparvar, xalqparvar milliy qonunchiligimiz menga ana shu  baxtni ato etdi. Endi butun umrimni ona Vatanimiz kelajagi uchun xizmat qilishga bagʻishlayman.

Inson hech qachon jinoyatchi boʻlib tugʻilmaydi. Oʻz xatosini anglab, ona Vatani oldida bosh egib turgan odam – jinoyat sodir etgan shaxs afsusda. Ana shu afsusnadomat egasi – xalqning bir boʻlagi. Vatani, xalqi qarshisida bosh egib turgan bu shaxsga mehr kerak, samimiyat kerak edi. U bu mehrni, samimiylikni adolatli qonun ila topdi. Endi u oʻz ona Vataniga sodiq boʻlmoqqa intilayotirmi, demak, sudyaning ishi halol, u haqiqat yalovbardoriga aylanayotir. Bundayin adolat manziliga yetmoq uchun xalqimiz juda uzoq, juda mashaqqatli yoʻl yurdi va... yetdi!

(Davomi bor).

Robiya YOʻLDOShEVA.